کسری بودجه چیست و راهکارهای کاهش آن کدام اند؟

​کسری بودجه زمانی اتفاق می‌افتد که هزینه‌های جاری از میزان درآمد حاصل از عملیات استاندارد فراتر رود.

کد خبر: ۷۱۰۴۹۷

۲۲ ارديبهشت ۱۴۰۲

دولت‌ها معمولاً بیشتر از افراد و کسب‌وکارها از واژه کسری بودجه برای اشاره به مخارج استفاده می کند. کسری انباشته بدهی ملی را تشکیل می دهد.

برخی رویدادها و سیاست های پیش بینی نشده ممکن است باعث کسری بودجه شود.

کشورها می توانند با افزایش مالیات و کاهش هزینه ها با کسری بودجه مقابله کنند.

نقطه مقابل کسری بودجه، مازاد بودجه است. مازاد بودجه هنگامی رخ می‌دهد که درآمدها از هزینه‌های جاری فراتر روند و وجوه اضافی را ایجاد کنند که می‌توان آن را به‌ اهداف دلخواه تخصیص داد.

درشرایطی که درآمدها برابر با مخارج باشد، بودجه متوازن می‌شود.

شرح کسری بودجه

در مواردی که کسری بودجه مشخص می شود، هزینه های جاری بیش از میزان درآمد دریافتی از عملیات استاندارد است. کشوری که بخواهد کسری بودجه خود را اصلاح کند احتمالا بایستی برخی از هزینه های خاص خود را کاهش و فعالیت های درآمدزای خود را افزایش دهد یا از ترکیبی از این دو استفاده کند.

نقطه مقابل کسری بودجه، مازاد بودجه است. مازاد بودجه هنگامی رخ می دهد که درآمدها از هزینه های جاری فراتر می رود و منجر به ایجاد وجوه اضافی می شود که می توان آن‌ها را به اهداف دلخواه تخصیص داد. در شرایطی که درآمدها و مخارج برابر باشند، بودجه متوازن می شود.

در اوایل قرن بیستم، تعداد کمی از کشورهای صنعتی کسری مالی بزرگی داشتند، با این حال در طول جنگ جهانی اول کسری بودجه دولت‌ها افزایش یافت زیرا دولت‌ها برای تامین مالی جنگ و رشد اقتصادی خود وام‌های زیادی می‌گرفتند و ذخایر مالی خود را تخلیه می‌کردند. این کسری‌های بودجه زمان جنگ و رشد اقتصادی تا دهه‌های 1960 و 1970 که نرخ رشد اقتصادی جهان کاهش یافت ادامه یافتند.

خطر کسری بودجه

یکی از خطرات اولیه کسری بودجه تورم است که به معنای افزایش مداوم سطوح قیمت ها است. در ایالات متحده، کسری بودجه ممکن است فدرال رزرو را مجبور به وارد کردن پول بیشتر به اقتصاد کند که به تشدید تورم منجر می‌شود. کسری بودجه مستمر ممکن است سال به سال منجر به سیاست های پولی تورمی شود.

راهکارهای کاهش کسری بودجه

کشورها می توانند با ارتقای رشد اقتصادی از طریق سیاست های مالی خاصی مانند کاهش هزینه های دولت و افزایش مالیات با کسری بودجه مقابله کنند. به عنوان مثال، یکی از راهبردهای افزایش درآمدهای خزانه داری کاهش مقررات و کاهش مالیات بر درآمد شرکت ها است که با هدف بهبود اعتماد به نفس کسب و کارها و ارتقای رشد اقتصادی، ایجاد درآمد مشمول مالیات بالاتر و کسب مالیات بر درآمد بیشتر به دلیل رشد مشاغل انجام می‌شود.

کشورها می توانند را برای پوشش بدهی های خود به دلیل صدور اوراق بهادار مانند اسناد خزانه‌داری و اوراق قرضه ارز اضافی چاپ کنند. اگرچه چاپ اسکناساین مکانیسمی را برای پرداخت بدهی‌ها فراهم می کند، اما خطر کاهش ارزش پول کشور را نیز به همراه دارد که ممکن است منجر به تورم شدید شود.

مثالی از دنیای واقعی

کسری بودجه ممکن است به عنوان راهی برای واکنش به برخی رویدادها و سیاست های پیش بینی نشده مانند افزایش هزینه های دفاعی پس از حملات تروریستی 11 سپتامبر ایجاد شود. در حالی که جنگ اولیه در افغانستان حدود 22.8 میلیارد دلار هزینه داشت، مخارج جنگ عراق نیز 51 میلیارد دلار دیگر هزینه در سال مالی 2003 ایجاد کرد.

در پایان دوره ریاست جمهوری جورج دبلیو بوش در سال 2009، کل مبلغ هزینه شده برای جنگ به بیش از 900 میلیارد دلار می‌رسید. این مبلغ کسری بودجه ایالات متحده را تا سال 2009 به حدود 1.4 تریلیون دلار افزایش داد. هزینه‌های ایجاد شده در طی دوره‌ی ریاست جمهوری باراک اوباما در میان سال‌های 2009 تا 2017 نیز کسری بودجه را بیشتر افزایش دادند. بر اساس گزارش دفتر بودجه کنگره، «در پایان سال 2018، میزان بدهی عمومی برابر 78 درصد تولید ناخالص داخلی (GDP) کشور بود.»

کسری بودجه که به صورت درصدی از تولید ناخالص داخلی بیان می شود، ممکن است در زمان رونق اقتصادی کاهش یابد زیرا افزایش درآمد مالیاتی، کاهش نرخ بیکاری و افزایش رشد اقتصادی نیاز به برنامه هایی که توسط دولت بایستی تامین مالی شوند مانند بیمه بیکاری و برنامه جبران عقب‌ماندگی درسی کودکان کوخ‌نشین کاهش می‌دهد.

تفاوت بین کسری بودجه فدرال و بدهی دولت فدرال چیست؟

کسری بودجه فدرال زمانی اتفاق می‌افتد که هزینه‌های دولت از درآمد یا عواید حاصل از مالیات، کارمزد و سرمایه‌گذاری پیشی بگیرد. کسری بودجه به بدهی ملی یا بدهی دولت فدرال اضافه می شود. اگر بدهی دولت با سرعتی سریعتر از تولید ناخالص داخلی (GDP) رشد کند، ممکن است نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی به شکل سرسام‌آوری افزایش پیدا کند که احتمالاً نشان دهنده یک اقتصاد بی ثبات است.

آخرین مازاد بودجه فدرال در چه زمانی روی داد؟

آخرین باری که دولت ایالات متحده مازاد بودجه داشت سال 2001 بود. از آن زمان تاکنون، هر ساله بودجه فدرال با کسری مواجه بوده است.

دولت در مورد کسری بودجه چه کاری می تواند انجام دهد؟

دولت می تواند با استفاده از مجموعه ابزار سیاست مالی خود در راستای ارتقای رشد اقتصادی، مانند کاهش هزینه های دولت و افزایش مالیات، برای کاهش کسری بودجه تلاش کند.