ماینینگ؛ آدرس اصلی خاموشی‌ ها نیست

متخصصان کشور می گویند که علت خاموشی ها نه صنعت استخراج رمزارز که فرسودگی تجهیزات نیروگاهی است.

کد خبر: ۵۳۰۶۴۸

۰۴ خرداد ۱۴۰۰

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از همشهری، امسال خاموشی‌های برق زودتر از آنچه تصور می‌شد، سایه تاریک خود را به کشور تحمیل کرد. خاموشی‌ها در حالی از اردیبهشت‌ماه شروع شد که هنوز هوا به اندازه‌ای گرم نشده بود تا مردم وسایل سرمایش واحدهای مسکونی را راه‌اندازی کرده باشند. این موضوع باعث شد که سخنگوی صنعت برق کشور، انگشت اتهام را به سمت صنعت استخراج رمزارز نشانه رود و عنوان کند که مصرف بالای انرژی دستگاه‌های این صنعت، بار زیادی را به شبکه برق کشور تحمیل می‌کند.

او بدون اشاره به وضعیت نیروگاه‌های کشور، همچنین از مردم خواست که در مصرف برق 10درصد صرفه‌جویی کنند تا برقشان قطع نشود. این در حالی است که برخی از متخصصان و فعالان صنعت ماینینگ، با ارائه آمار، ارقام و مستندات، بر این باورند که میزان انرژی مصرفی به وسیله این صنعت بسیار کمتر از آن است که باعث خاموشی‌های اخیر در کشور شود. اگرچه صنعت استخراج رمزارز منتقدانی دارد اما تحقیقات انجام شده توسط ARK Investment Management نشان می‌دهد که اکوسیستم بیت‌کوین کمتر از 10درصد انرژی مورد نیاز سیستم سنتی بانکی را مصرف می‌کند.

همچنین اکوسیستم فناوری که به‌شدت به صنعت برق وابسته است، با خاموشی‌های اخیر، با یک چالش و بحران جدی مواجه می‌شود که خسارات جبران‌ناپذیری را به همراه خواهد داشت. با این حال، 3منبع معتبر اعلام کرده‌اند که علت خاموشی‌های اخیر، مدیریت نکردن و نداشتن پیش‌بینی از شرایط امروز است.

سهم جهانی ماینینگ از مصرف انرژی

صنعت استخراج رمزارز با انتقاداتی از سوی فعالان محیط‌زیست، اقتصاددانان و متولیان صنعت برق در سطح جهانی روبه‌روست، به‌طوری که الکس دو وریس، بنیانگذار پلتفرم Digiconomist که به افشای پیامدهای ناخواسته روند دیجیتال شدن در جهان از منظر اقتصادی می‌پردازد، می‌گوید: «هرگز چیزی به ناکارآمدی بیت‌کوین ندیده است.» این در حالی است که عباس آشتیانی، رییس کمیسیون رمزارز و بلاکچین سازمان نصر کشور  با تأکید بر اینکه صنعت استخراج رمزارز به هیچ عنوان عامل خاموشی‌های اخیر نیست، کل میزان مصرف برق جهان برای حوزه استخراج رمزارز را حدود 13هزار مگاوات اعلام می‌کند.

آشتیانی بر این باور است که این میزان «در مقایسه با هزینه انرژی مصرف شده نگهداری دیتابیس‌های سیستم پولی، بانکی و مالی دنیا عدد بسیار ناچیزی محسوب می‌شود.»

او همچنین به آمارهای رسمی وزارت صمت به‌عنوان متولی صنعت این حوزه و وزارت نیرو اشاره می‌کند و ادامه می‌دهد: «براساس این آمار، ظرفیت قانونی در حوزه استخراج رمزارزها حدود 350تا 400مگاوات است که آن هم در روزهای بحرانی، به‌صورت دستوری این دستگاه‌ها خاموش می‌شود.»

این در حالی است که بخشی از ظرفیت استخراج رمزارز هم به‌صورت غیرشفاف و اصطلاحا زیرزمینی مصرف می‌شود که اعداد متفاوتی برای آن بیان می‌شود و طبعا کسی نمی‌تواند عدد دقیقی برای آن اعلام کند. هرچند آشتیانی این ظرفیت غیرشفاف را براساس آمار وزارت نیرو چیزی حدود 700مگاوات اعلام می‌کند.

مصرف 2درصدی انرژی

ظرفیت تولید برق کشور 85هزار مگاوات است و ظرفیت بهره‌برداری پیک سال گذشته 55هزار مگاوات بوده است.

رییس کمیسیون رمزارز و بلاکچین سازمان نصر کشور، اما به مصرف انرژی ماینرهای قانونی و غیرقانونی کشور اشاره می‌کند که در مجموع به حدود هزار مگاوات می‌رسد. او این میزان را در مجموع، حداکثر حدود 2درصد پیک مصرف کشور می‌داند و تأکید می‌کند که این میزان با فرض تخمین درست از ظرفیت غیرشفاف در این حوزه صدق می‌کند.

هشدارهایی که نادیده گرفته شد

کشور در سال گذشته و در دوران کرونا و البته کاهش نسبی تولید، با خاموشی‌های کمتری روبه‌رو بود. آشتیانی به هشدارهایی اشاره می‌کند که سازمان نصر کشور به وزارت نیرو از 2سال پیش در مورد نوع تعرفه‌گذاری در مصوبه هیأت وزیران، به‌صورت میانگین صادراتی، اعلام کرده بود. به‌گفته او «عارضه این نوع تعرفه‌گذاری آن چیزی است که امروز شاهد آن هستیم که با عنوان استخراج غیرشفاف یا زیرزمینی از آن یاد می‌شود.»

به‌گفته او «درواقع چند نرخی شدن تعرفه و سیاستگذاری نادرست باعث فساد و رانت شد و همچنین فرصت رشد و توسعه صنعت زیربنایی تولید برق با کمک یک مصرف‌کننده خوب و خاص از دست رفت.»آشتیانی با اشاره به این موضوع، بر این باور است که «تقریبا بعد از 13مرداد 98و تعیین تعرفه انرژی الکتریکی به آن شکل، سرمایه‌گذاری جدید در حوزه تولید دارایی‌های دیجیتال در کشور نزدیک به صفر بوده است و در این آمار تردیدی نیست.»