گزارش اقتصادآنلاین از رانت ۶۰۰میلیون دلاری؛

توزیع قیر رایگان، یادآورفساد ارز ۴۲۰۰تومانی/ نمایندگان مجلس فسادستیزی خود را ثابت کنند

روزگذشته نمایندگان یک طرح دو فوریتی را تصویب کردند که اگر به تایید نهایی برسد 2میلیون قیر به ارزش 600میلیون دلار به صورت کاملا رایگان بین پیمانکاران محلی توزیع خواهد شد که رانت بسیار زیادی در پی دارد.

کد خبر: ۴۵۴۴۴۹

۰۱ مرداد ۱۳۹۹

اقتصادآنلاین – سمانه برمخ‌شاد؛ سالانه در کشور 5.5میلیون تن قیر تولید می‌شود که معمولا به دو صورت فروش در بورس کالا و یا فروش تهاتری عرضه می‌شود.

فرایند عرضه قیر در بازار به این صورت است که وزارت نفت، نفت را به پالایشگاه می‌فروشد و پالایشگاه وکیوم باتوم که ماده اولیه برای تولید قیر است را به قیرسازها می‌فروشد و قیرسازها هم قیر  تولیدی را به پیمانکارها می‌فروشند.

اما در اسفندماه کمیسیون تلفیق، بندی به بودجه 99 اضافه کرد که براساس آن وزارت نفت پس از فروش نفت به پالایشگاه به جای دریافت کامل پول بخشی از آن را به صورت حواله وکیوم باتوم می‌گیرد و به خزانه می‌دهد.

خزانه این حواله را بین دستگاه‌های دولتی تقسیم می‌کند و آن دستگاه به دلیل اینکه بودجه ندارد به جای پول به پیمانکار حواله وکیوم باتوم می‌دهد و پیمانکار هم حواله‌ای که گرفته را با قیرساز تهاتر می‌کند و در نهایت قیرساز هم حواله را به پالایشگاه برگردانده تا با دریافت وکیوم باتوم بازهم بتواند قیر تولید کند.

حالا در صورتی که این طرح تصویب شود رانت گسترده‌ای توزیع می‌شود.در همین رابطه پویا ناظران در یادداشتی که در صفحه شخصی خود منتشر کرد به بررسی ابعاد ومعایب تصویب این طرح پرداخته و سوالاتی  را مطرح کرده است که در ادامه می‌خوانید؛

اما مشکل این طرح چیست؟

وزارت نفت می‌توانست حواله وکیوم باتومی که گرفته است را در بورس کالا بفروشد و پولش را بین ادارات توزیع کند، مهم‌ترین حسن این کار این است که وقتی پرداخت‌ها نقدی باشد نظارت و شفافیت ممکن خواهد بود. عرضه در بورس کالا شفاف‌ترین راه عرضه قیر است که 20درصد از قیر تولیدی کشور از این طریق معامله می‌شود.

تجربه گذشته چه می‌گوید؟

توزیع حواله قیر به این شکل از سال 94 مرسوم و در آن سال 0.5میلیون قیر توزیع شد. در سال 95 و 96، 2میلیون قیر توزیع شد و در سال‌های 97 و 98 هم 4میلیون. براساس طرحی که برای امسال ریخته شده هم قرار است 2میلیون تن قیر بین ادارات دولتی توزیع شود که حاصلی جز رانت ندارد.

بررسی گزارش سال‌های گذشته هم نشان می‌دهد که بخش زیادی ازاین مقادیر قیری که طی سال‌های ذکر شده توزیع شده صرف پروژه‌های عمرانی نشده است بلکه در بازار سیاه به فروش رسیده است. تنها در سال گذشته از 5.5میلیون تن قیر تولیدی 4میلیون تن آن از کشور خارج شده است که پرونده‌های زیادی هم برای عاملان این اتفاق تشکیل شده است.

مثل تجربه ارز 4200تومانی، هرآنچه که قیمت دولتی داشته باشد نتیجه‌ای جز رانت و فساد ندارد. موضوعی که در اقتصاد ما به کرات تجربه شده است. این بار اما دولت هم به طور جدی مخالف این طرح و توزیع رایگان قیر است.

چرا مجلس به دنبال قیر مجانی است؟

با وجود اینکه با تلاش فراوان کارشناسان، مجلس گذشته متقاعد شد که حواله قیر را از بودجه 99 حذف کند اما مجلس جدید در همان روزهای ابتدایی کار خود تصمیم گرفت دوباره به سراغ این طرح برود. ارزش میزان قیری که نمایندگان به دنبال توزیع آن هستند حدود 600 میلیون دلار است.

در این زمینه بخوانید

قیر تهاتری در خدمت مردم یا توزیع رانت

تصویب طرح مجلس باعث ایجاد ۶۰۰میلیون دلار رانت می‌شود

توجیه نمایندگان هم این است که برای ساخت مدارس و جاده‌ها در کشور، قیر ضروری است. البته این موضوع قابل انکار نیست اما آنچه کارشناسان معتقدند این است که رویه درست در این کار باید این باشد که قیر در بورس کالا فروخته شده و پول آن به پیمانکارها داده شود تا با آن قیر مورد نیاز خود را تهیه کنند. مسیری که تماما به شفافیت و نظارت منجر شده و از فساد جلوگیری خواهد کرد.

بنظر می‌رسد پیمانکاران قدرت زیادی در مجلس دارند که توانسته‌اند نماینگان جدید را برای پذیرش این طرح متقاعد کنند اما نمایندگان هم باید آگاه باشند همانطور که شعارشان درمبارزه با رانت و فساد بود هرگز نباید با چنین طرحی موافقت کنند.