طرح رتبه بندی معلمان چشم انتظار مهر تایید دولت و مجلس

آموزش و پرورش در گامی جدید لایحه طرح رتبه بندی معلمان را به هیات دولت ارائه داده تا بعد از تصویب در کمیسیون‌های تخصصی به مجلس شورای اسلامی ارسال و هزینه‌های آن در بودجه سال آتی لحاظ شود.

کد خبر: ۳۰۳۶۱۷

۰۶ مهر ۱۳۹۷

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایرنا، سند تحول بنیادین آموزش و پرورش که تدوین آن مدت ها زمان برده بود آذر سال ۱۳۹۰به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید و توسط رییس جمهوری وقت ابلاغ شد.

در مقدمه این سند آمده است: در تهیه سند ملی تحول بنیادین آموزش و پرورش کوشش شده با الهام گیری از اسناد بالادستی و بهره گیری از ارزش های بنیادین آنها و توجه به اهداف راهبردی نظام جمهوری اسلامی ایران، چشم انداز و اهداف تعلیم و تربیت در افق ۱۴۰۴ هجری شمسی تبیین شود.

این سند مشتمل بر 7 فصل و 131 راهکار ذیل چشم انداز سال ۱۴۰۴ تنظیم شده و در زمان تنظیم مدل سه گام برای اجرای آن تصور شد؛ گام نخست تدوین سند و نقشه راه، گام دوم زمینه سازی برای اجرای سند و گام سوم اجرای احکام سند است.

فصل ششم از این سند به ارتقای منزلت اجتماعی و جایگاه حرفه ‌ای منابع انسانی با تأکید بر نقش الگویی و جایگاه معلم می پردازد و به طور مشخص هدف 10 و راهکار عملیاتی 10/2 مقرر می دارد: استقرار نظام سنجش صلاحیت‌ های عمومی، تخصصی و حرفه ‌ای، تعیین ملاک‌ های ارزیابی و ارتقای مرتبه (نظام رتبه‌بندی) علمی و تربیتی معلمان و تقویت انگیزه ارتقای شغلی در آنان براساس نظام معیار اسلامی.

بنابراین آموزش و پرورش از همان سال به تدوین طرح رتبه بندی معلمان همت گذاشت و لایحه ای اوایل تابستان سال 92 توسط دولت به مجلس ارائه شد که بر اساس آن معلمان با در نظر گرفتن معیارهایی در چهار گروه طبقه بندی و دستمزد آنها بر همین اساس تعیین می شد.

این طرح پس از بررسی به دلیل برخی اشکالات توسط مجلس به دولت بازگردانده شد و نمایندگان مشخص شدن منابع مالی برای اجرای آن را خواستار شدند. در ادامه بررسی طرح، مسئولان آموزش و پرورش اعلام کردند طرح رتبه بندی معلمان نیاز به مصوبه مجلس شورای اسلامی ندارد؛ از این رو پس از کش و قوس ها درباره این لایحه، با هدف افزایش انگیزه همکاران فرهنگی و ارتقای شایستگی های حرفه ای معلمان در آخرین جلسه هیات دولت 27 اسفند 93 در قالب قانون مدیریت خدمات کشوری به تصویب رسید. بر این اساس مرحله اول طرح رتبه ‌بندی معلمان در نیمه ابتدایی سال 94 با بار مالی 1300 میلیارد تومان اجرا شد و طی آن حقوق فرهنگیان میانگین تا 400هزار تومان افزایش یافت.

با وجود این برای اعتباربخشی بیشتر و قانونی بودن اجرا و تامین اعتبار این طرح در قانون برنامه ششم توسعه

(1396 تا 1400)، دولت مکلف شد طرح رتبه‌بندی را در مرحله نهایی در قالب یک لایحه تهیه کرده و به مجلس ارائه دهد.

بنابراین شورای عالی آموزش و پرورش این لایحه را آماده کرد و به گفته وزیر آموزش و پرورش لایحه رتبه بندی معلمان 5 شهریور در اختیار هیات دولت قرار گرفت که اکنون در کمیته های کاری اجتماعی هیات دولت در دست بررسی است تا پس از تصویب به صحن علنی مجلس ارائه شود.

***جزئیات طرح رتبه بندی معلمان

معاون دبیر کل شورای عالی آموزش ‌و پرورش اخیرا با اشاره به اینکه در اجرای اولیه طرح رتبه ‌بندی معلمان 3 هزار میلیارد اعتبار پیش ‌بینی‌شده بود که 50 درصد آن برای شش ماه اختصاص یافت، گفته بود: البته طرح اولیه، دقیقا رتبه‌ بندی معلمان نبود و بیشتر طرحی برای افزایش حقوق به شمار می آمد. در طرح جدید رتبه ‌بندی معلمان به شاخص ‌هایی توجه شده که نیاز به اعتبار چندانی ندارد تا دولت و مجلس نتوانند از عهده آن بربیایند.

احمد عابدینی با تأکید بر اینکه یکی از مهم ‌ترین موارد این طرح، اجرای مرحله ای است، اظهار داشت‌: اولویت ‌های مربوط به مدرک تحصیلی، سابقه کاری، تجارب و مواردی از این قبیل مد نظر بوده است. بر اساس منطق رتبه‌ بندی معلمان تغییر و تحول همه افراد به سرعت صحیح نیست و پرونده هر فرد باید بررسی شود و در صورتی که مناسب بود، از مزایای رتبه ‌بندی معلمان بهره‌ مند شود.

معاون دبیر کل شورای عالی آموزش ‌و پرورش ادامه داد: در طرح رتبه ‌بندی معلمان جدید، این نظام در معنای واقعی طراحی‌ و به چند سؤال اساسی از جمله ماهیت رتبه‌بندی معلمان، ملاک و معیار رتبه‌ بندی و مواردی دیگر از این قبیل پاسخ ‌داده‌ شده است.

وی با بیان اینکه برای تعیین شاخص ‌ها، 400 ملاک اولیه در نظر بوده ‌گفت: از این تعداد و با توجه به غربالگری شاخص ‌ها، در نهایت 12 ملاک اصلی برای رتبه‌ بندی معلمان در نظر گرفته شد و تأکید بر این بود که صلاحیت ‌های کسب شدنی را در دستور قرار دهیم.

عابدینی افزود: شاخص ‌ها طوری در نظر گرفته ‌شده‌ که افراد امکان دستیابی به آن را داشته باشند؛ نه اینکه مثلا ویژگی ‌های شخصیتی آنها را معیار قرار دهیم. مبنای رتبه ‌بندی معلمان بر دو اصل اساسی؛ شامل صلاحیت ‌های کسب ‌شده و عملکرد افراد است‌ و سعی شده ملاک ‌های عینی را مد نظر قرار دهیم؛ یعنی امتیازدهی بر اساس مستندات باشد. علاوه بر شاخص ‌های در نظر گرفته ‌شده، آزمون سراسری برای سنجش صلاحیت‌ های علمی و حرفه ‌ای نیز در نظر گرفته‌ شده است.

معاون دبیر کل شورای عالی آموزش ‌و پرورش اظهار داشت: افراد علاوه بر اینکه مهارت ‌های لازم را کسب می‌ کنند در صورتی‌ که روش تدریس خاصی را بکار گیرند مقالات علمی داشته باشند، گواهی صلاحیتی مرتبط را کسب کرده باشند،‌ باید در رشته تخصصی خود هم به‌روز بوده و از توانایی لازم را بهره ببرند.

****رتبه بندی معلمان در 5 طبقه

به گفته عابدینی در طرح رتبه ‌بندی معلمان جدید افراد در ۵ رتبه طبقه‌بندی می‌ شوند و ترفیع از یک رتبه به رتبه بالاتر فقط در بازه زمانی پنج ساله میسر است. برای اجرایی کردن کار،‌ سازمانی پیش‌بینی کردیم که افراد را بر مبنای ویژگی ‌های لازم انتخاب کنیم، همچنین از روش‌ های صحیح ارزیابی استفاده کنند.

وی افزود: رتبه 5 با نام معلم پایه، رتبه 4 معلم مربی، رتبه 3 معلم حرفه‌ای، رتبه 2 معلم سرآمد و رتبه یک معلم راهبر است. معلمان پس از دستیابی به هر رتبه، ضریبی برای افزایش حقوق کسب می ‌کنند که برای این هدف دو مدل پیشنهاد داده‌ ایم؛ مدل اول با تأثیر ضریب افزایش حقوق در اعدادی مشخص برای هر رتبه و دیگری اعمال ضرایب نیم تا 3 درصدی در حق شغل و شاغل برای هر رتبه است. افزایش حقوق با توجه به پیشنهادهای در نظر گرفته ‌شده مبالغ قابل قبولی است و به افزایش انگیزه معلمان کمک می‌کند.

***اعطای تسهیلات در قالب فوق‌العاده ویژه رتبه‌بندی معلمان

عابدینی درباره دیگر مزایای طرح رتبه ‌بندی معلمان ‌گفت:‌ برای این موضوع چارچوب مالی پیش ‌بینی ‌شده و افزایش مالی تحت عنوان فوق ‌العاده ویژه رتبه‌بندی معلمان نام‌ دارد. این امر بر میزان حقوق پایه و فعلی آنها تأثیر ندارد و برابر صلاحیتی که کسب می‌کنند،‌ فوق ‌العاده ویژه رتبه بندی معلمان کسب می ‌کنند که از رتبه 5 تا یک این طبقه‌ بندی صورت می‌ گیرد. پیش‌بینی می کنیم معلمان با سابقه 30 یا 25 سال امکان دستیابی به رتبه یک را دارند و می‌ توانند از تمام مزایای طرح استفاده کنند، همچنین ممکن است افرادی به دلیل برخی توانایی ‌ها زودتر به این مرحله برسند.

معاون دبیر کل شورای عالی آموزش ‌و پرورش تاکید کرد: برای افرادی که در سابقه کاری بالاتر هستند، فاصله 5 ساله رتبه‌ بندی معلمان کاهش می یابد و برای نمونه کسی که 25 سال سابقه دارد، هر 1 سال یک‌ بار رتبه ‌بندی می‌شود و فردی با 20 سال سابقه 2 سال یک‌ بار.

وی با اشاره به دیگر مزایای رتبه بندی معلمان تصریح کرد: برخی از تسهیلات و مزایا شامل فرصت‌ های مطالعاتی، حضور در مجامع تصمیم ‌گیری و بهره ‌مندی از خدمات اجتماعی و شهری است. در نظام رتبه ‌بندی معلمان فصلی به نام سازمان و ساختار رتبه‌بندی معلمان ایجاد کردیم که در این سازمان مسئولیت‌ها، ترکیب اعضا و مسئولیت افراد مشخص‌شده است؛ نقطه ثقل ما در سنجش صلاحیت معلمان، مدرسه است بر همین اساس مدرسه کار کارشناسی انجام می‌ دهد، اسناد و مدارک را بررسی کرده و پس ‌از این مراحل نظر مجموعه‌ ای که تحت عنوان «کارگروه مدرسه» است، مشخص می‌شود که آیا یک معلم می‌ تواند در نظام رتبه‌بندی معلمان قرار گیرد یا خیر.

معاون دبیر کل شورای عالی آموزش ‌و پرورش ادامه داد: بررسی اجمالی در مدرسه و پس ‌از آن در استان برای انجام می شود، علاوه بر کارکنان مدرسه صاحب‌ نظران هم در این امر دخیل باشند تا با رویکردی علمی کار پیش رود و معلمان بر اساس رویکردهای علمی و توانمندی ‌های لازم در این زمینه رتبه بندی شوند.

*** آخرین وضعیت لایحه رتبه بندی معلمان

سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی نیز از پیگیری نمایندگان مردم برای بررسی این طرح خبر داده بود تا امکان گنجاندن بار مالی آن در بودجه سال 98 کشور و وزارت آموزش و پرورش وجود داشته باشد.

به گفته میرحمایت میرزاده، وزیر آموزش و پرورش نیز روز اول مهر (یکشنبه گذشته) در این کمیسیون حضور یافت و ضمن ارائه گزارشی از بازگشایی مدارس، نیروی انسانی و کمبودهای این وزارتخانه به عنوان یکی از موضوعات مهم جلسه طرح رتبه بندی معلمان را با اعضای نمایندگان رایزنی کرد.

نماینده مردم گرمی در مجلس شورای اسلامی در این مورد گفت: از آنجا که طرح رتبه بندی معلمان باید تا پایان برنامه ششم توسعه (1400) اجرا شود، اعضای کمیسیون آموزش پیگیر بودند به همین دلیل از وزیر خواستند تا توضیحاتی در این زمینه ارائه دهد.

میرزاده تصریح کرد: اعضای کمیسیون آموزش از وزیر خواستند تا با جدیت این مساله را دنبال کند؛ زیرا پیش نویس بودجه سال 98 در حال آماده شدن است و اگر لایحه رتبه بندی معلمان زودتر به صحن علنی مجلس آمده و تصویب شود می توان در بودجه سال 98 برای این امر به خوبی پیش بینی کرد.

با توجه به اینکه 3 سال از مرحله اول اجرای این طرح آن هم نه به شکل کامل می گذرد؛ همچنین توقعات معلمان برای اجرایی شدن این طرح و باقی نبودن فرصتی چندان تا پایان برنامه ششم توسعه به نظر می رسد اگر لایحه پیشنهادی وزارت آموزش و پرورش به سرعت در هیات دولت تصویب نشده و در مهلت مقتضی و پیش از تنظیم و ارائه لایحه بودجه سال 98 کشور در مجلس تصویب نشود با توجه به بار مالی آن نمی توان انتظار داشت در سال 98 هم اجرایی شود و بار دیگر به تعویق خواهد افتاد.