تحلیل بنیادی صنعت شکر و پیش بینی قیمت

شکر به‌عنوان ماده غذایی انرژی‌زا تنها ماده غذایی است که به‌طور خالص می‌توان آن را تولید کرد و به لحاظ مزه شیرین و طعم مطبوع و منبع ارزان تأمین انرژی نسبت به سایر مواد غذایی، تقاضا برای مصرف آن در ایران و سایر کشورهای درحال‌توسعه همواره رو به افزایش بوده و در زمره یکی از کالاهای استراتژیک همواره موردتوجه و حمایت دولت‌ها می‌باشد.

کد خبر: ۱۵۰۷۰۸

۱۸ مهر ۱۳۹۵

صنعت قند و شکر ازجمله صنایعی است که بیشترین ارتباط را با حلقه‌های پیشین و پسین در زنجیره تولید اقتصاد ملی دارد. مهم‌ترین بخش‌های تأمین‌کننده ورودی‌های صنعت قند و شکر بخش کشاورزی (مواد اولیه چغندرقند، نیشکر)، بخش صنعت (تجهیزات سرمایه‌‎ای)، بخش نفت (تأمین انرژی)، حمل‌ونقل و بازرگانی (خدمات حمل) می‌باشند.

وضعیت صنعت شکر در جهان

تولید و مصرف شکر در جهان

در نقاط مختلف جهان و نسبت به شرایط آب‌وهوایی و امکانات طبیعی از دو محصول نیشکر و چغندر قند، شکر استحصال می‌شود. دو کشور برزیل و هند روی‌هم‌رفته حدود 40 درصد شکر جهان را تولید می‌کنند. برزیل، تولیدکننده‌ای که هزینه تولید شکر آن از سایر کشورها پایین‌تر است، نقش مهم و تعیین‌کننده‌ای در عرضه این کالا در جهان دارد، بعد از برزیل کشورهای هند، تایلند و چین اصلی‌ترین تولیدکنندگان شکر در جهان محسوب می شوند.

در تولید شکر و نوسانات قیمت آن عواملی همچون سیاست‌‌گذاری دولت‌ها و چرخه تولید شکر در برخی از کشورهای بزرگ تولیدکننده نیشکر نقش خواهند داشت. عواملی که در سال‌های پیش رو نیز بر معاملات این کالا تأثیرگذار خواهند بود عبارت‌اند از: افزایش تراکم صادرات از مناطق خاص (صادرکنندگان اندکی در سطح جهانی فعالیت می‌کنند) و کاهش حجم معاملات شکر سفید در سطح بین‌المللی.

عمده مصرف‌کننده شکر جهان هند می‌باشد و این کشور طی سال‌های گذشته همواره افزایش مصرف را تجربه کرده است. بعد از هند کشورهای اروپایی، چین و آمریکا بیشترین مصرف‌کننده شکر جهان می‌باشند.

صادرات و واردات در جهان

کشور برزیل در حال حاضر بزرگ‌ترین صادرکننده شکر در جهان است و همچنان موقعیت خود را با اختلاف زیاد با سایر صادرکنندگان حفظ کرده است. بعد از برزیل کشورهای تایلند، هند و استرالیا سهم عمده‌ای در صادرات شکر داشته‌اند.

در مقایسه با صادرات، واردکننده‌های بیشتر و متنوع‌تری در جهان وجود دارد. انتظار می‌رود چین که عمده‌ترین واردکننده شکر جهان است بتواند به رشد خود ادامه دهد و همچنان سهم عمده واردات شکر را به خود اختصاص دهد.

قیمت شکر طی 10 سال گذشته در بازارهای جهانی

قیمت شکر از سال 2007 با رشدی حدوداً 80‌ درصدی از زیر 11 سنت به ازای هر پوند به بالای 23 سنت رسید. اثرات این رشد کم‌کم منجر به رشد قیمت وارداتی کشور و درنتیجه رشد قیمت شکر در بازار داخلی شد. بنا بر پیش‌بینی OECD و FAO بااینکه روند کلی قیمت شکر در بلندمدت نزولی به نظر می‌رسد، اما همچنان قیمت آن بالاتر از ریزش قیمت‌ها در دوران بحران مالی سال 2008 خواهد بود. افزایش ناگهانی قیمت شکر در سال‌های 2010 تا 2011 به دلیل تصمیم بزرگ‌ترین‌ تولید‌کننده شکر جهان یعنی برزیل به تولید سوخت اتانول از شکر مربوط می‌شود، اما از سال 2011 به بعد به علت مازاد عرضه شاهد کاهش قیمت بوده‌ایم. از سال 2016 به بعد شاهد افزایش قیمت هستیم که عمده‌ترین دلیل آن پیشی گرفتن مصرف از تولید جهانی است. در نمودار زیر روند قیمت شکر جهانی طی شش ماه اخیر نشان داده‌شده است.

پیش‌بینی جهانی قیمت شکر

چشم‌انداز عرضه و تقاضا

در سال‌های اخیر عمدتاً میزان تولید بیشتر از تقاضا بوده و این موضوع باعث افزایش ذخایر شکر شده است. اما در سال گذشته میزان تقاضا حدود 5 میلیون تن از عرضه پیشی گرفت. عموماً ذخایر شکر بین 35 تا 45 درصد مصرف هرسال در نوسان می‌باشد (حدود 55 تا 70 میلیون تن در مقابل 180 میلیون تن مصرف). پیش‌بینی مؤسسات مختلف نشان می‌دهد که تراز عرضه و تقاضای شکر در سال جاری بین 8 تا 11 میلیون تن منفی خواهد شد. مهم‌ترین دلایل افت تولید را می‌توان این‌گونه برشمرد:

1- عدم وجود سیاست‌های حمایتی از طرف دولت چین درزمینه کشت نیشکر و کاهش تولید شکر نیشکری چین

2- خشک‌سالی در هند

3- بروز تنش‌های سیاسی در برزیل به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده

به عبارتی می‌توان گفت که افزایش تولید برزیل توانسته است افزایش مصرف در کشور چین (علی‌رغم کاهش تولید) را جبران کند. لذا می‌توان گفت هرگونه تداخل در فرایند تولید می‌تواند اثر قابل‌توجهی بر قیمت شکر داشته باشد.

*    در مورد شکر جهانی در سال زراعی ٢٠١٧ حدود ده میلیون تن کسری داریم که این مقدار در تولید نسبت به تقاضا در ١٩٠ میلیون تن مصرف جهانی عدد بزرگی است.

*    از طرفی برزیل به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده دنیا که ٢٥ درصد صادرات جهان را در دست دارد، حدود ٢٥ درصد از تولید سال بعد خود را با نرخ‌های بالای 20 سنت پیش‌فروش کرده است که این امری بی‌سابقه در تاریخ شکر جهان است. یعنی تقاضا منتظر نمانده و از همین امسال در قراردادهای آتی دست به چنین حجم خرید سنگینی زده است! اتفاقی که شاید باعث افزایش بیشتر قیمت شکر بشود.

پیش‌بینی تولید و مصرف:

بر اساس گزارش OECD/FAO در سال 2016، انتظار می‌رود تولید شکر برزیل به عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده شکر از 37 میلیون تن به حدود 43 میلیون تن در سال 2025 برسد. در حوزه مصرف شکر نیز پیش‌بینی می‌شود مصرف شکر در منطقه آسیا و اقیانوسیه از حدود 78 میلیون تن در سال 2015 به حدود 102 میلیون تن در سال 2025 برسد.

پیش‌بینی صادرات و واردات:

در صادرات پیش‌بینی می‌شود برزیل حجم صادرات خود را تا سال 2025 به 30 میلیون تن در سال برساند. در مقوله واردات شکر نیز پیش‌بینی می‌شود کشور اندونزی تا سال 2025 از چین پیشی گرفته و حجم واردات شکر خود را به حدود 7 میلیون تن در سال برساند.

پیش‌بینی روند قیمت‌های آتی شکر

قیمت شکر خام نیویورک از حدود 25 سنت به ازای هر پوند در ژانویه 2011 به حدود 10 سنت تا جولای 2015 کاهش‌یافته است. در حال حاضر قیمت شکر خام در محدوده 23 سنت (510 دلار به ازای هر تن) می‌باشد. لذا قیمت در طول چند سال اخیر افت قابل‌توجهی را شاهد بوده است. بر اساس پیش‌بینی‌های موسسه OECD/FAO در سال 2016، نرخ شکر خام و شکرسفید تا سال 2025 نزولی خواهد بود. بر اساس پیش‌بینی‌های موسسه تحقیقات اقتصادی آمریکا نیز روند قیمت شکرخام تا سال 2025 بین 18 تا 20 سنت در هر پوند می‌باشد.

قراردادهای آتی شکر:

قیمت‌های قراردادهای آتی شکر در تاریخ 1 اکتبر 2016 به تحویل سال 2017 تا 2019 میلادی حاکی از روند نزولی قیمت طی سال‌های 2017 تا 2019 می‌باشد. بر این اساس قیمت آتی شکر به تحویل ماه مارچ 2017، 23 سنت در هر پوند می‌باشد اما این نرخ تا سال 2019 به 17.21 سنت در هر پوند کاهش یافته است.

صنعت شکر در ایران

مروری بر تحولات صنعت شکر در ایران

بر اساس ماهنامه شکر (انجمن صنفی کارخانه‌های قندوشکر ایران)، ظرفیت سالانه تولیدی در کشور درمجموع حدود 2.5 میلیون تن است که تاکنون بیشترین تولید کل حدود 1.5 میلیون تن در کشور بوده که متأثر میزان از تولید چغندر و نیشکر تولیدی است. این در حالی است که مصرف سالانه قند کشور در ایران حدود 2.2 میلیون تن است. به‌عبارت‌دیگر مصرف سرانه هر ایرانی حدود 30 کیلوگرم است.

در تولید قند و شکر مهم‌ترین گام تأمین نهاده‌های اولیه آن یعنی چغندرقند و نیشکر است و ازاین‌جهت صنعت قند و شکر وابستگی شدیدی به بخش کشاورزی دارد و اثرات عوامل مؤثر در زراعت این محصولات مستقیماً به صنعت و سایر بخش‌های وابسته منعکس‌شده و آن‌ها را متأثر می‌سازد. در این ‌بین، بررسی علل افت صنعت قند و شکر از بعد تعرفه‌های واردات حائز اهمیت است. در آغاز دهه 80 تعرفه واردات شکر خام 100 درصد و تعرفه واردات شکر سفید 150 درصد تعیین‌شده بود که این سیاست حمایتی انگیزه کاشت چغندرقند و تولید شکر در داخل کشور را افزایش داد و به‌تبع آن، بالاترین میزان تولید شکر در کشور طی 38 سال گذشته رقم خورد. میزان تولید شکر در سال 85 به یک‌میلیون و 258 هزار تن رسید. اما همزمان با شکسته شدن رکورد تولید، رکوردی دیگر در حال ثبت شدن بود، رکوردی به نام واردات 2 میلیون تنی شکر به کشور. رکوردشکنی واردات شکر به کشور که همزمان با افزایش تولید رقم خورد در حالی بود که از آغاز دهه 80 تا سال 84، واردات شکر به کشور حدود 200 تا 220 هزار تن بود، اما آبان ماه سال 84 و تنها چند ماه پس از روی کار آمدن دولت نهم، تعرفه واردات شکر سفید دستخوش تغییر شد و از 150 درصد به 50 درصد کاهش یافت.

دراین‌بین چالش دیگر قیمت‌گذاری شکر در ایران است که به صورت دستوری صورت می‎گیرد. در سال گذشته شورای اقتصاد قیمت تضمینی چغندرقند را 45 درصد افزایش داد و از طرفی حقوق کارگزاران را 20 درصد افزایش داده، بنابراین به‌طور میانگین 35 درصد به هزینه‌های تولید شکر اضافه‌شده ولی دولت در سال گذشته مجوز افزایش قیمت 20 درصدی را به کارخانه‌های قند و شکر داد.

تولید شکر در سال 94:

بر اساس ماهنامه شکر (انجمن صنفی کارخانه‌های قندوشکر ایران)، تولید شکر در سال 1394 با ثبت رکورد 1.5 میلیون تن به بیشترین مقدار در از زمان تأسیس این صنعت در ایران رسید. این یعنی تولید شکر در طی سال‌های گذشته پاسخگو نیاز کشور نبوده و مابقی از محل واردات تأمین‌شده است. طبق آمارها در حدود 35 درصد نیاز کشور از طریق واردات تأمین می‌گردد.

ترکیب تولید در سال 94:

در سال 94، تولید شکر چغندری و نیشکری سهم برابری از 1.5 میلیون تن شکر تولید شده داشته‌اند درحالی‌که در سال‌های قبل با توجه به سطح زیر کشت بیشتر چغندر، شکر چغندری سهم 65 درصدی نیز داشته است.

واردات شکر در ایران

واردات کشور در سال 94:

واردات کشور در سال 1394 به حدود 521 هزار تن رسیده است که در مقایسه با سال قبل 36 درصد کاهش داشته است و معادل 30 درصد از واردات توسط دولت و مابقی توسط بخش خصوصی به کشور واردشده است (سهم بخش دولتی در سال 93 معادل 46 درصد بوده است). در سال 94، در حدود 55 درصد از شکر واردشده، شکر خام جهت تصفیه شرکت‌های داخلی بوده و مابقی شکر سفید می‌باشد.

سطح زیر کشت چغندر در سال 94:

در سال 94، سطح زیر کشت چغندر برابر 100 هزار هکتار بوده است درحالی‌که در دوره‌های قبل سطح زیر کشت چغندر تا 200 هزار هکتار نیز مشاهده‌شده است. لازم به ذکر است که ازجمله عوامل مؤثر بر سطح زیر کشت چغندر می‌توان به قیمت تضمینی خرید چغندر، شرایط آب‌وهوایی و میزان بارش، سود کشت‌های جایگزین و ... را نام برد.

قیمت‌گذاری شکر در کشور

در سال گذشته شورای اقتصاد قیمت تضمینی چغندرقند را 45 درصد افزایش داد و از طرفی حقوق کارگزاران را 20 درصد افزایش داده و بنابراین به‌طور میانگین 35 درصد به هزینه‌های تولید شکر اضافه‌شده ولی دولت در سال گذشته مجوز افزایش قیمت 20 درصدی را به کارخانه‌های قند و شکر داد.

*    قیمت خرید چغندر از سال 91 تا 93 با 140% افزایش از 1.000 ریال به ازای هر کیلوگرم در سال 91 به 2.400 ریال به ازای هر کیلوگرم در سال 93 رسیده است.

*    نرخ مصوب شکر هم با افزایش 140%  قیمت خرید چغندر در بین سال‌های 91 تا 93، به میزان 61%  افزایش داشته و از هر کیلو 13.000 ریال در سال 91 به 21.000 ریال به ازای هر کیلوگرم در سال 93 رسیده است.

چند نکته مهم در بررسی قیمت شکر در کشور:

1.    اخیراً قیمت مصوب فروش شکر از 2300 به 2520 تومان افزایش پیدا کرد. به این قیمت مابه‌التفاوتی از طرف دولت به‌عنوان یارانه به تولیدکنندگان پرداخت می‌شود تا قیمت شکر با نرخ پایین‌تری به دست مصرف‌کنندگان برسد. در دو سال گذشته تفاوت پرداختی از طرف دولت حدود 200 تومان بوده که این مبلغ به‌عنوان طلب شرکت‌های تولیدکننده شکر لحاظ شده است. با لحاظ این مبلغ قیمت شکر 2720 تومان به ازای هر کیلوگرم خواهد بود. (قیمت درب کارخانه 2520 تومان به ازای هر کیلوگرم)

2.    قرار بوده که دولت مابه‌التفاوت را از محل تعرفه واردات شکرخام و شکر سفید دریافت کرده و به تولیدکنندگان داخلی پرداخت کند. اما بدهی دولت از این بابت به حدود 500 میلیارد تومان می‌رسد و درآمد دولت از محل تعرفه واردات شکرخام تنها حدود 100 میلیارد تومان خواهد بود.

3.    تعرفه واردات شکر سفید 55 درصد است و تعرفه واردات شکر خام از 40 درصد در سال 94 به 26 درصد در سال جاری کاهش پیدا کرده است. از موارد فوق می‌توان این‌طور نتیجه گرفت که دولت برای جبران تفاوت قیمت سال‌های گذشته و حتی پرداخت تفاوت قیمت سال جاری نمی‌تواند بیش‌ازحد تعرفه‌ها را کاهش دهد. به‌عنوان‌مثال اگر فرض کنیم واردات شکر 1 میلیون تن باشد برای پرداخت بدهی معوق از هر کیلو شکر باید 500 تومان تعرفه دریافت شود تا فقط بدهی سال‌های گذشته پرداخت شود.

4.    متوسط قیمت شکر خام (درب کارخانه، بدون هزینه حمل و ...) و قیمت شکر در بورس کالا در 6 ماه اول سال افزایشی بوده و از 23.000 ریال به ازای هر کیلوگرم به حدود 26.000 ریال به ازای هر کیلوگرم رسیده است.

5.    در حال حاضر حداقل عیار چغندرقند در ایران 16.5 تا 17 بوده و نرخ مصوب دولت با توجه به این عیار تعیین می‌شود.

6.    ضریب استحصال در سال 94: در سال 1394، کارخانه‌های تولید شکر چغندری بیش از 5.5 میلیون تن چغندر تحویل گرفته و در حدود 750 هزار تن شکر تحویل داده‌اند. از سال 91 به بعد ضریب استحصال به بیش از 80 درصد رسیده است، درحالی‌که در دهه 70 این ضریب به زیر 70 درصد نیز رسیده بود.

مالکیت و حمایت

کلیه واحدهای تولیدی در بخش چغندری و نیشکری متعلق به بخش خصوصی بوده و فقط واحد کشت و صنعت هفت‌تپه و مغان متعلق به وزارت جهاد کشاورزی است لذا سهم بخش خصوصی حدود 91 درصد از کل ظرفیت‌های موجود می‌باشد.

وضعیت حمل‌ونقل

با توجه به‌قرار گرفتن اکثر کارخانجات بزرگ این صنعت در شهرهای بزرگ، هزینه حمل‌ونقل نقش زیادی در قیمت مواد اولیه آن‌ها (چغندر) دارد. در صنایع تولید از نیشکر با توجه به نزدیکی کارخانجات به مزارع کشت نیشکر، این مشکل کمتر دیده می‌شود.

وضعیت تکنولوژی

با توجه به امکانات داخلی برای ساخت بخش‌های عمده‌ای از خطوط تولید در این صنعت وابستگی به خارج کم می‌باشد و ماشین‌آلات در بخش تولید چغندری با اروپا تفاوت چندانی ندارد. در بخش نیشکری هم مسئله کیفیت نیشکر بر روی عملکرد تجهیزات تأثیر دارد. (مشکل کم‌آبی در کشت نیشکر باعث خشکی نیشکر و عملکرد پایین ماشین‌آلات در این بخش می‌شود).

وضعیت نقدینگی

مشکلات نقدینگی در این صنعت باعث پیش‌فروش به قیمت پایین محصولات این صنعت شده است. با توجه به خرید فصلی مواد اولیه موردنیاز صنایع قند و شکر در زمان برداشت نیشکر و چغندر کارخانجات نیاز به نقدینگی بالا داشته و مجبور به پیش‌فروش محصولات خود می‌شوند.

طرح‌های توسعه در صنعت قندوشکر

در حال حاضر ظرفیت نصب‌شده تولید شکر در ایران دو میلیون تن شکر از چغندر و نیشکر است. به‌عبارت‌دیگر، اگر مواد اولیه تأمین شود، می‌توان دو میلیون تن شکر تولید کرد. بنابراین تا تکمیل ظرفیت کنونی نیازی به توسعه وجود ندارد و هر زمان چغندر و نیشکر به این ظرفیت برسد، توسعه این بخش نیز در دستور کار قرار خواهد گرفت. البته در این خصوص طرح ملی مهمی در دست اجرا است که در راستای اقتصاد مقاومتی طراحی‌شده است.

این طرح مربوط به راه‌اندازی کشت چغندر در منطقه خوزستان است که زمان کشت و برداشت آن با زمان کشت و برداشت دیگر مناطق، متفاوت است. همان‌طور که گفته شد در مناطق دیگر چغندر در اول سال کاشته و در مهر‌ماه برداشت می‌شود. اما در خوزستان قرار بر این است که پاییز کشت انجام‌شده و فروردین سال بعد برداشت انجام شود. مزیت این کار این است که پنج تا شش مرحله آبیاری کم و از بارندگی‌ها استفاده می‌شود. به‌این‌ترتیب صرفه‌جویی زیادی در مصرف آب کشور انجام می‌شود.

پیش‌بینی قیمت شکر در ایران

گروهی از تحلیل‌گران معتقدند با دورنمای قیمت جهانی شکر و کمبود عرضه در جهان هر پوند شکر به 27-30 سنت می‌رسد که برای واردکننده هر کیلوگرم 4.000 تومان تمام خواهد شد پس قیمت داخلی باید یک سال آینده به سمت 4000 الی 4500 تومان حرکت کند.

گروه دوم تحلیل‌گران معتقدند قیمت شکر داخلی توسط دولت دستوری نرخ‌گذاری می‌شود.

در سال 93 که قیمت جهانی شکر از 400 دلار به 270 دلار رسیده بود در ایران قیمت شکر نه‌تنها ارزان نشد که از 1900 تومان به 2100 تومان در هر کیلو رسید. نکته مهم اینکه سال قبل از آن یعنی سال 92 و 91 جمعاً 3.5 میلیون تن شکر وارد کشور شده بود که بیش از نیاز مصرفی بود و با این کار نه‌تنها ریزش جهانی شکر و مازاد عرضه تأثیری منفی بر قیمت داخلی نداشت بلکه قیمت‌گذاری دستوری دولت باعث افزایش ده‌درصدی قیمت شکر داخلی شد .از طرفی حدود 85% بهای تمام‌شده شکر از چغندر است. هم نرخ چغندر هم نرخ شکر هر دو توسط دولت مشخص می‌شود.

چالش‌ها و نکات موردتوجه در صنعت قند

1.    سال زراعی: ماهیت کارخانه‌های چغندری به این صورت است که آخر شهریور قیمت مصوب فروش شکر اعلام‌شده و شرکت‌های قندی شروع به برداشت چغندر تا حوالی اوایل آبان ماه می‌کنند. چغندر برداشت‌شده در کارخانه‌ها تبدیل به شکر می‌شود و تا شهریور سال بعد که فصل برداشت مجدد است شکرهای تولیدی به فروش می‌رسد. در طی دو سال اخیر دولت قیمت فروش به‌علاوه یارانه‌ای که خود به کارخانه‌ها می‌دهد را اعلام کرده است. (سال 94: 2300 تومان+200 تومان یارانه، سال 95: 2520 تومان + 200 تومان رایانه یعنی 2720 تومان)

2.    سال مالی شرکت‌ها: سالی است که شرکت‌ها در پایان آن بودجه خود را برای سال مالی بعد ارائه می‌دهند. سال مالی شرکت‌های قندی به سه دسته تقسیم می‌شود.

1.    سال مالی شرکت‌هایی که انتهای شهریور هستند. در این شرکت‌ها می‌توان به وضوح موجودی شکر و پیش‌بینی را مشاهده کرد.

2.    شرکت‌هایی که سال مالی آن‌ها منتهی به 29/12 است. در صورت‌های مالی این شرکت‌ها یک موجودی ابتدای دوره مشاهده می‌شود. این موجودی که از سال مالی قبل به سال مالی بعد منتقل می‌شود، با چغندر و بهای تمام‌شده سال قبل است و شرکت‌ها قیمت فروش این شکرها را تا پایان سال زراعی خود که 31/6 است بر مبنای قیمت مصوب سال قبل در نظر گرفته و شکرهایی که بعد از 31/6 تولید می‌شود را بر مبنای قیمت جدید می‌فروشند.

3.    گروهی از قندی‌ها که سال مالی متفاوتی دارند و معمولاً قبل از برج 4 است. این شرکت‌ها نیز یک موجودی ابتدای دوره دارند که شکرهای تولید شده بر اساس چغندر و بهای تمام‌شده سال قبلی است. این شرکت‌ها هم تا 6/31 این شکرها را بر مبنای قیمت پارسال در نظر می‌گیرد و بعد از 6/31 بر مبنای قیمت مصوب جدید می‌فروشند.

3.    گزارش‌های پیش‌بینی شرکت‌ها: گزارش پیش‌بینی‌هایی که عموماً ارائه می‌شود برای چانه‌زنی انجمن با دولت به‌منظور بالاتر گرفتن قیمت شکر سال زراعی جدید تهیه‌شده است. معمولاً در تمام گزارش‌هایی که بررسی می‌شود مشاهده می‌شود اولاً برداشت چغندر و تولید شکر را کمتر در نظر گرفته‌اند تا سود را کمتر نشان دهند درصورتی‌که امسال تولید چغندر 20 درصد رشد داشته است. علاوه بر این شرکت‌ها تصفیه شکر را عموماً صفر در نظر گرفته‌اند، درصورتی‌که هرسال شرکت‌ها هم تصفیه شکر دارند و هم واردات شکر.

4.    در شرایطی که التهاب در بازار مصرف قیمت شکر را بالا برده بود، دولت و شرکت بازرگانی دولتی با هماهنگی انجمن توسعه صنایع شکر جهت تنظیم و کنترل قیمت ها اقدام به عرضه این محصول در بورس کالا به صورت نقد و سلف کردند؛ اما اخبار و اطلاعات واصله حکایت از آن دارد که محصول فروش رفته هنوز به خریداران تحویل داده نشده است.

به گزارش بورس نیوز، یکی از خریداران شکر در بورس کالا مدعی شده است که در تاریخ 27 شهریور ماه باری از شکر عرضه شده در بورس کالا را به صورت نقد خریدارای کرده است که قرار بود 31 همان ماه این حجم محصول تحویل خریدار گردد. اما با گذشت یک هفته، محصول خریداری شده هنوز تحویل داده نشده است.

تحلیل قیمت شکر سفید وارداتی

مفروضات مشترک:

*    قیمت حمل شرکت از کارخانه مبدأ تا بنادر ایران + هزینه بیمه: 90 دلار به ازای هر تن

*    هزینه حمل در داخل ایران: 100 تومان به ازای هر کیلو

*    هزینه تصفیه شکر خام 120 تومان به ازای هر کیلو

*    تعرفه واردات 26 درصد برای خام و 55 درصد برای شکر سفید

*    مالیات بر ارزش‌افزوده 9 درصد

قیمت شکر خام وارداتی به ایران برای آماده به مصرف شدن با سناریوهای مختلف به‌صورت جدول زیر خواهد بود:

نتیجه:

1.    با دلار در قیمت‌های فعلی و قیمت جهانی 510 دلار به ازای هر تن: قیمت 3.000 تومان منصفانه به نظر می‌رسد.

2.    با تک‌نرخی شدن دلار در قیمت‌های 3.500 و عدم رشد قیمت جهانی قیمت 3.250 تومان منصفانه می‌باشد.

3.    قبلاً واردکنندگان شکر برای واردات سودهای بسیار بالا کسب می‌کردند، بعضاً تا ٥٠-٦٠ درصد. الآن هم برای ده درصد سود واردات و مشکلات عدیده آن توجیه اقتصادی ندارد. ولی حتی اگر ١٠ درصد سود هم در نظر بگیریم (حداقل سود) قیمت 3.300 تومان برای فروش درب کارخانه خواهد بود.