قمار سیاسی آیزنکوت در اسرائیل | بازگشت نتانیاهو جدی شد؟

گروه سیاسی؛ تلاش گادی آیزنکوت برای تشکیل دولت جدید اسرائیل ادامه دارد، اما او برای رسیدن به اکثریت کرسی‌ها با چند مانع روبه‌روست. متحدان احتمالی او درباره ترکیب دولت آینده، همکاری با احزاب عربی و مذاکره با احزاب مذهبی اختلاف‌نظر دارند. گزارش‌های روزهای اخیر رسانه‌های اسرائیلی همچنین از تردید نفتالی بنت درباره ائتلاف آینده و تلاش بنیامین نتانیاهو برای جلوگیری از همکاری احزاب عربی با مخالفانش حکایت دارد؛ اختلاف‌هایی که مسیر نخست‌وزیری آیزنکوت را دشوار کرده است.

اختلاف میان مخالفان نتانیاهو بر سر تشکیل دولت

روزنامه جروزالم پست در گزارش‌های اخیر خود به اختلاف میان احزاب مخالف نتانیاهو پرداخته است. یکی از این اختلاف‌ها به نحوه تشکیل دولت مربوط می‌شود. یائیر گولان، رهبر حزب دموکرات‌های اسرائیل، ترجیح می‌دهد آیزنکوت با حمایت احزاب عربی یک دولت اقلیت تشکیل دهد؛ دولتی که برای تصویب تصمیم‌ها به حمایت نمایندگان عرب در پارلمان نیاز دارد، اما لزوماً آن‌ها را وارد کابینه نمی‌کند.

در مقابل، نفتالی بنت درباره پیوستن به ائتلافی که احزاب مذهبی در آن حضور دارند تردید دارد. دلیل اصلی این مخالفت، اختلاف بر سر معافیت طلاب مدارس دینی از خدمت سربازی است. بنت با ادامه این معافیت‌ها مخالف است و نمی‌خواهد تشکیل دولت به بهای پذیرش خواسته احزاب مذهبی تمام شود.

اختلاف دیگر به نحوه مذاکره با این احزاب مربوط می‌شود. آیزنکوت ترجیح می‌دهد مذاکرات با احزاب مذهبی به‌تدریج پیش برود، اما آویگدور لیبرمن معتقد است باید از همان ابتدا با دو حزب اصلی حریدی، یعنی شاس و یهودیت متحد توراتی، وارد مذاکره شد. بنابراین، مخالفان نتانیاهو حتی درباره اینکه با چه گروه‌هایی و با چه روشی باید برای تشکیل دولت توافق کنند، نظر یکسانی ندارند.

نتانیاهو و آیزنکوت؛ رقابت بر سر جلب حمایت‌ها

در همین حال نتانیاهو از تشکیل دولت وحدت ملی صحبت می‌کند؛ دولتی که در آن احزاب رقیب نیز حضور داشته باشند. با این وجود، حملات او به احزاب عربی، همکاری این احزاب با مخالفانش را دشوارتر کرده است.

در سوی دیگر، آیزنکوت تلاش می‌کند با انتقاد از نحوه مدیریت مسائل امنیتی و نظامی در دولت نتانیاهو، حمایت بیشتری برای تشکیل دولت جدید به دست آورد.

احزاب حریدی؛ اختلاف اصلی بر سر سربازی

احزاب حریدی، نماینده یهودیان فوق‌ارتدوکس اسرائیل هستند و دو حزب اصلی آن‌ها شاس و یهودیت متحد توراتی نام دارند. این احزاب خواهان حفظ معافیت طلاب مدارس دینی از خدمت سربازی و ادامه حمایت مالی دولت از مدارس مذهبی‌اند.

بر اساس گزارش تایمز اسرائیل، رهبران این احزاب در حال بررسی گزینه‌های مختلف برای مشارکت در دولت آینده هستند، اما پیش از هر توافقی خواهان تضمین درباره حفظ معافیت سربازی‌اند. این موضوع برای آیزنکوت مشکل‌ساز است؛ زیرا او وعده داده نظام خدمت سربازی را اصلاح کند تا مسئولیت آن فقط بر دوش بخشی از جامعه اسرائیل نباشد.

به همین دلیل، پیوستن احزاب حریدی به دولت آیزنکوت ساده نیست. او برای جلب حمایت آن‌ها باید درباره معافیت سربازی امتیاز بدهد؛ امتیازی که ممکن است با وعده‌های انتخاباتی خودش و مواضع برخی متحدانش در تضاد باشد.

نتانیاهو به دنبال جلوگیری از همکاری احزاب عربی با آیزنکوت

احمد طیبی، از رهبران فهرست مشترک عربی، گفته است نتانیاهو تلاش کرده این جریان را از همکاری با آیزنکوت منصرف کند. در مقابل، یوسف جبارین، از رهبران این فهرست، احتمال مذاکره با مخالفان نتانیاهو را مطرح کرده است؛ البته احزاب عربی نیز برای حمایت از دولت آینده مطالبات مشخصی دارند.

یکی از این مطالبات، لغو قانون کامینیتز است؛ قانونی که برخورد با ساخت‌وسازهای بدون مجوز، از جمله تخریب خانه‌ها در مناطق عرب‌نشین، را آسان‌تر کرده است.

احزاب عربی در مجموع ۱۹ کرسی دارند و حمایت آن‌ها می‌تواند در تشکیل دولت تعیین‌کننده باشد. با این حال، آیزنکوت برای جلب این حمایت باید مطالبات آن‌ها را بپذیرد؛ موضوعی که ممکن است با مخالفت برخی متحدان راست‌گرای او روبه‌رو شود.

اختلاف بر سر شهروندان عرب اسرائیل

اختلاف نتانیاهو و آیزنکوت فقط به مذاکرات تشکیل دولت محدود نمی‌شود. در روزهای اخیر، مواضع آن‌ها درباره شهروندان عرب اسرائیل نیز به موضوعی جنجالی تبدیل شده است. 

آیزنکوت نتانیاهو را متهم کرده که با انتقاد از نمایندگان عرب به ارتباط با حماس، به تشدید فضای خصومت علیه شهروندان عرب دامن می‌زند. این اختلاف می‌تواند همکاری احزاب عربی با بلوک مخالفان نتانیاهو را به یکی از موضوعات اصلی رقابت سیاسی تبدیل کند.