دموکرات‌ها با اکثریت کنگره چه می‌کنند؟ | نقشه دو ساله برای تغییر سیاست‌های ترامپ

دموکرات‌های آمریکا پس از نزدیک به دو سال انتقاد مستمر از دونالد ترامپ با محوریت سه موضوع «هزینه‌های بالا، هرج‌ومرج و فساد»، در انتخابات میان‌دوره‌ای سه‌شنبه به پیروزی بزرگی دست یافتند. این پیروزی به آنها امکان می‌دهد در دو سال باقی‌مانده از ریاست‌جمهوری ترامپ، فشار سیاسی و نظارتی بیشتری بر کاخ سفید وارد کنند.

اظهارات رهبران حزب دموکرات نشان می‌دهد که آنها قصد دارند هم‌زمان دو مسیر را دنبال کنند: از یک سو با استفاده از اختیارات کنگره، تحقیقات گسترده‌ای درباره عملکرد دولت ترامپ آغاز کنند و از سوی دیگر، طرح‌های قانونی متعددی را برای اصلاح سیاست‌های اقتصادی و اجتماعی به جریان بیندازند. هدف نهایی این راهبرد، علاوه بر تأثیرگذاری بر سیاست‌های دولت، فراهم کردن زمینه سیاسی برای پیروزی نامزد دموکرات‌ها در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ است.

دموکرات‌ها به‌دنبال تصویب قوانین جدید

گرگ کاسار، رئیس فراکسیون ترقی‌خواه کنگره، روز چهارشنبه به خبرنگاران گفت دموکرات‌ها قصد دارند فضای رقابت‌های انتخاباتی آینده را از موضوعاتی مانند ممنوعیت نی‌های پلاستیکی به سمت عملکرد واقعی کنگره و قوانینی که این حزب تصویب می‌کند، تغییر دهند.

او تأکید کرد که دموکرات‌ها می‌خواهند هر هفته طرح‌های قانونی مهمی را در مجلس نمایندگان و سنا به رأی بگذارند؛ حتی اگر بدانند ترامپ در نهایت آنها را وتو خواهد کرد.

کاسار در تشریح اولویت‌های این حزب به طرح‌هایی برای ممنوعیت افزایش غیرمنصفانه قیمت‌ها، محدود کردن فعالیت کمیته‌های اقدام سیاسی موسوم به سوپرپک‌ها (Super PACs) و ممنوعیت خریدوفروش سهام توسط قانون‌گذاران اشاره کرد.

از نگاه او، حتی در صورت مخالفت ترامپ و وتوی این طرح‌ها، دموکرات‌ها می‌توانند از این اقدامات به‌عنوان محور برنامه انتخاباتی خود در سال ۲۰۲۸ استفاده کنند و در صورت پیروزی در انتخابات ریاست‌جمهوری، آنها را در سال ۲۰۲۹ به قانون تبدیل کنند.

با وجود این، مسیر پیش‌روی دموکرات‌ها چندان هموار نیست. اگرچه این حزب در ایالت‌های مختلف کرسی‌های متعددی به دست آورده، اما همچنان از محبوبیت عمومی بالایی برخوردار نیست. در مقابل، جمهوری‌خواهان در انتخابات اخیر شکست سنگینی را تجربه کردند؛ به‌طوری‌که حتی برخی کرسی‌های سنا را که دهه‌ها در اختیار داشتند و کرسی‌های مجلس نمایندگان را که حوزه‌های انتخاباتی آنها به نفع نامزد‌های جمهوری‌خواه طراحی شده بود، از دست دادند.

این شکست، بزرگ‌ترین ناکامی حزب حاکم در انتخابات میان‌دوره‌ای طی بیش از ۵۰ سال گذشته توصیف شده است. ترامپ تا ژانویه ۲۰۲۹ در کاخ سفید باقی می‌ماند و همچنان می‌تواند مصوبات کنگره را وتو کند. علاوه بر این، قانون فیلیباستر در سنا همچنان برقرار است؛ قانونی که به اقلیت سنا اجازه می‌دهد با ادامه بحث و جلوگیری از پایان آن، مانع تصویب بسیاری از طرح‌ها شود.

دموکرات‌ها در نیمه نخست دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ از همین سازوکار برای متوقف کردن برخی طرح‌های جمهوری‌خواهان استفاده کردند و اکنون جمهوری‌خواهان می‌توانند از آن علیه طرح‌های دموکرات‌ها بهره بگیرند.

با وجود این محدودیت‌ها، رهبران جدید کنگره اعلام کرده‌اند که قصد ندارند از تلاش برای اجرای وعده‌های انتخاباتی خود عقب‌نشینی کنند.

حکیم جفریز، رهبر دموکرات‌های مجلس نمایندگان که قرار است پس از آغاز به کار کنگره جدید در سال آینده میلادی ریاست این مجلس را بر عهده بگیرد، گفته است حزبش به وعده خود برای ایجاد آمریکایی با هزینه‌های زندگی مقرون‌به‌صرفه پایبند خواهد ماند.

اصلاح نظام درمانی و لغو تعرفه‌های ترامپ در صدر برنامه‌ها

یکی از مهم‌ترین اولویت‌های دموکرات‌ها، بازگرداندن یارانه‌های مالیاتی مربوط به بیمه‌های درمانی قانون مراقبت مقرون‌به‌صرفه (ACA) است. این یارانه‌ها هزینه خرید بیمه درمانی را برای بسیاری از شهروندان آمریکایی کاهش می‌دهند.

جفریز همچنین از تلاش برای لغو کاهش بودجه برنامه مدیکید (Medicaid) خبر داده است؛ برنامه بیمه درمانی دولتی که جمهوری‌خواهان سال گذشته کاهش منابع مالی آن را تصویب کردند.

در کنار اصلاح نظام درمانی، دموکرات‌ها قصد دارند برای لغو تعرفه‌های تجاری ترامپ نیز اقدام قانونی انجام دهند. پایان دادن به درگیری نظامی با ایران از دیگر موضوعاتی است که جفریز در فهرست اولویت‌های این حزب قرار داده است.

چاک شومر، رهبر دموکرات‌های سنا که انتظار می‌رود در کنگره جدید به مقام رهبر اکثریت سنا برسد، در سخنرانی خود در مرکز پیشرفت آمریکا، یک اندیشکده لیبرال، سه محور اصلی برنامه حزب را تشریح کرد: کاهش هزینه‌های زندگی، وادار کردن دولت به پاسخ‌گویی در برابر شهروندان و مقابله با فساد.

به گفته شومر، دموکرات‌ها قصد دارند وعده‌های انتخاباتی خود را از سطح انتقاد سیاسی فراتر ببرند و به برنامه‌ای عملی برای قانون‌گذاری تبدیل کنند.

دموکرات‌ها به‌دنبال تحقیق و افشای عملکرد دولت

یکی از نکات قابل توجه در برنامه دموکرات‌ها، کنار گذاشتن احتمال استیضاح مجدد دونالد ترامپ است. با وجود انتقاد‌های گسترده این حزب از عملکرد رئیس‌جمهور و اتهام‌هایی که درباره نقض قوانین و قانون اساسی آمریکا علیه او مطرح کرده‌اند، رهبران دموکرات ظاهراً تمایلی به آغاز سومین روند استیضاح ندارند.

ترامپ در دوره نخست ریاست‌جمهوری خود دو بار استیضاح شد. نخستین بار در پی اتهام استفاده از کمک‌های مالی و نظامی آمریکا برای اعمال فشار بر رقبای سیاسی خود و بار دوم پس از حمله هوادارانش به ساختمان کنگره در ۶‌ام ژانویه ۲۰۲۱. با این حال، جمهوری‌خواهان در سنا هر دو بار مانع برکناری او شدند.

حکیم جفریز در پاسخ به پرسشی درباره احتمال استیضاح مجدد ترامپ گفت تاکنون حتی یک عضو فراکسیون دموکرات مجلس نمایندگان نیز در این زمینه با او گفت‌و‌گو نکرده است. او تأکید کرد که تمرکز حزب بر کاهش هزینه‌های زندگی و پاسخ‌گو کردن دولت قرار دارد.

دموکرات‌ها قصد دارند از اختیارات نظارتی کنگره برای بررسی پرونده‌های مختلف دولت استفاده کنند.

رابرت گارسیا که قرار است ریاست کمیته نظارت مجلس نمایندگان را بر عهده بگیرد، پیش‌تر با هشداری علنی به افرادی که ممکن است هدف تحقیقات قرار بگیرند، گفته بود بهتر است از هم‌اکنون وکیل بگیرند.

او اعلام کرده است که تحقیقات احتمالی کمیته تحت مدیریتش موضوعات مختلفی را در بر خواهد گرفت؛ از جمله اتهامات مربوط به فساد در قرارداد‌های وزارت امنیت داخلی آمریکا، معاملات سهام توسط قانون‌گذاران و کسب سود غیرمتعارف شرکت‌ها.

جیمی راسکین، که انتظار می‌رود ریاست کمیته قضایی مجلس نمایندگان را بر عهده بگیرد، نیز از بررسی نامه‌هایی خبر داده که پیش‌تر برای دولت ترامپ و نهاد‌های مختلف ارسال کرده بود.

او تاکنون بیش از ۲۰۰ درخواست اطلاعات به دولت ترامپ و سایر نهاد‌ها ارائه کرده است. این درخواست‌ها در دوره‌ای که دموکرات‌ها در اقلیت مجلس نمایندگان قرار داشتند، ضمانت اجرایی قانونی نداشتند؛ اما با در اختیار گرفتن اکثریت، شرایط تغییر می‌کند. دموکرات‌ها از سال آینده و با ریاست بر کمیته‌های مجلس می‌توانند احضاریه صادر کنند و افراد و نهاد‌های مورد نظر را برای ارائه اسناد و توضیحات فرا بخوانند.

هزینه‌های زندگی و جنگ ایران؛ دو پرونده مهم در تقابل با کاخ سفید

مسئله هزینه‌های زندگی یکی از مهم‌ترین محور‌های پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای بود. این حزب در جریان رقابت‌های انتخاباتی بار‌ها درباره افزایش هزینه‌های درمان و کاهش پوشش بیمه‌ای شهروندان هشدار داده بود.

سال گذشته نیز اختلاف دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان بر سر تمدید یارانه‌های بیمه درمانی قانون مراقبت مقرون‌به‌صرفه به طولانی‌ترین تعطیلی دولت فدرال آمریکا در تاریخ این کشور منجر شد. دموکرات‌ها همچنین در کارزار‌های انتخاباتی خود بر پیامد‌های کاهش بودجه مدیکید تأکید کرده بودند.

با این حال، اکثریت جمهوری‌خواه کنگره تاکنون تلاش‌ها برای حل این دو مسئله را رد کرده بود.

در موضوع جنگ ایران نیز دموکرات‌ها پیش‌تر توانسته بودند برخی جمهوری‌خواهان را برای حمایت از قطعنامه‌های مربوط به اختیارات جنگی رئیس‌جمهور با خود همراه کنند. هدف این قطعنامه‌ها پایان دادن به درگیری نظامی با ایران و محدود کردن اختیارات ترامپ در ادامه عملیات نظامی بود.

یکی از این قطعنامه‌ها در ژوئن ۲۰۲۶ به تصویب رسید، اما ترامپ تاکنون آن را نادیده گرفته است.

شومر با اشاره به محدودیت‌های پیش‌روی حزبش گفته است ترامپ همچنان می‌تواند تلاش‌های دموکرات‌ها برای کاهش هزینه‌های خانواده‌های آمریکایی، مقابله با فساد و پایان دادن به هرج‌ومرج داخلی و خارجی را متوقف کند. با این حال، او معتقد است اگر رئیس‌جمهور مانع اجرای این برنامه‌ها شود، مردم آمریکا در انتخابات بعدی بار دیگر به او و حزب جمهوری‌خواه پاسخ منفی خواهند داد.

ترامپ نیز تاکنون مواضع متفاوتی درباره همکاری با دموکرات‌ها اتخاذ کرده است. او در برخی اظهارات از آمادگی برای همکاری با حزب رقیب سخن گفته، اما در شبکه‌های اجتماعی تصویری از یک کلاه قرمز با واژه «وتو» منتشر کرده که نشانه‌ای از تمایل او به استفاده از اختیارات ریاست‌جمهوری برای مقابله با برنامه‌های دموکرات‌ها تلقی می‌شود.

اختلافات داخلی دموکرات‌ها؛ از مدیکر برای همه تا بیمه درمانی اختیاری

پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای در شرایطی رقم خورد که این حزب پیش از انتخابات با اختلافات داخلی قابل توجهی روبه‌رو بود. رقابت‌های مقدماتی درون‌حزبی، شکاف میان جناح چپ‌گرا و جریان میانه‌رو را آشکار کرده بود. اختلاف بر سر موضوعاتی مانند کمک‌های آمریکا به اسرائیل و جنگ غزه نیز به این شکاف‌ها دامن زده بود.

با این حال، پس از پیروزی انتخاباتی، رهبران جناح‌های مختلف حزب تلاش کرده‌اند بر وحدت و همکاری تأکید کنند. انتظار می‌رود اکثریت دموکرات‌ها در هر دو مجلس آن‌قدر قابل توجه باشد که اختلافات داخلی تأثیر کمتری بر روند تصمیم‌گیری‌ها بگذارد.

کریستن مک‌دونالد ریوت، رئیس ائتلاف دموکرات‌های جدید، که نماینده جریان میانه‌رو حزب محسوب می‌شود، با اشاره به موضوع نظام درمانی گفت همه اعضای حزب بر ضرورت ایجاد تغییرات اساسی در این حوزه اتفاق نظر دارند؛ هرچند درباره شیوه اجرای آن اختلاف دیدگاه وجود دارد.

مک‌دونالد ریوت معتقد است این اختلاف‌نظر‌ها لزوماً به تقابل درون‌حزبی منجر نخواهد شد و می‌تواند فرصتی برای بحث درباره بزرگ‌ترین اصلاحات ممکن در نظام درمانی آمریکا باشد.

در مجموع، دموکرات‌ها پس از بازپس‌گیری قدرت در کنگره با دو سال تعیین‌کننده روبه‌رو هستند. آنها می‌توانند از اکثریت جدید برای آغاز تحقیقات گسترده درباره دولت ترامپ، به جریان انداختن طرح‌های قانونی و تبدیل وعده‌های انتخاباتی به برنامه‌های اجرایی استفاده کنند. با این حال، اختیار وتوی رئیس‌جمهور، مانع ۶۰ رأی در سنا و اختلاف‌نظر‌های داخلی، اجرای بسیاری از این برنامه‌ها را دشوار خواهد کرد.

هدف دموکرات‌ها تنها متوقف کردن سیاست‌های ترامپ نیست؛ آنها می‌خواهند در دو سال باقی‌مانده از ریاست‌جمهوری او، کارنامه‌ای از قانون‌گذاری و نظارت بر دولت بسازند که بتوانند در انتخابات ۲۰۲۸ از آن به‌عنوان سکوی بازگشت به کاخ سفید استفاده کنند.