زلزله در کاخ سفید | ترامپ رییس یو‌اف‌سی را سخنگو می‌کند؟

گروه سیاسی؛ شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، رفته‌رفته پیامدهای خود را نشان می‌دهد. تنها چند روز پس از این انتخابات، دونالد ترامپ تغیر رئیس دفتر خود را تغییر داده، برای انتخاب سخنگوی جدید کاخ سفید به سراغ رئیس سازمان مسابقات UFC رفته و هم‌زمان گزارش‌هایی درباره احتمال برکناری وزیر جنگ و خروج وزیر خارجه از دولت منتشر شده است. رسانه‌های آمریکایی این تحولات را نشانه‌ای از افزایش اختلافات در حلقه نزدیکان ترامپ می‌دانند؛ اختلافاتی که به نظر می‌رسد با شکست انتخاباتی و معرفی برخی چهره‌ها به عنوان مسئول ناکامی جمهوری‌خواهان، شدت بیشتری گرفته است.

گزینه عجیب ترامپ برای سخنگویی کاخ سفید

یکی از غیرمنتظره‌ترین اتفاقات روز‌های اخیر، پیشنهاد دونالد ترامپ برای سپردن مسئولیت سخنگوی کاخ سفید به دانا وایت، رئیس سازمان مسابقات هنر‌های رزمی ترکیبی (UFC) بود. ترامپ روز شنبه، در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال اعلام کرد که این سمت را به وایت پیشنهاد کرده و حتی از او خواسته است که ۶ مبارز فعلی و سابق UFC را به‌عنوان دستیار با خود به کاخ سفید بیاورد. رئیس‌جمهور آمریکا در توضیح این پیشنهاد، وایت را یک مبارز و جنگجوی قدرتمند توصیف کرد و گفت این افراد برای مقابله با مخالفان سیاسی‌اش به کار گرفته خواهند شد.

با این حال، انتخاب وایت نیز هنوز به نتیجه نرسیده است. او در واکنش به این پیشنهاد گفت که روز دوشنبه با ترامپ در کاخ سفید دیدار خواهد کرد. شبکه سی‌ان‌ان نیز به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد که مدیر اجرایی UFC این پیشنهاد را نپذیرفته است؛ هرچند وایت در اظهارات عمومی خود مستقیماً پذیرش یا رد پیشنهاد را تأیید نکرده بود و حتی در یک استوری در صفحه اینستاگرام، عکس خود را پشت تریبون سخنگویی منتشر کرد و نوشت: «پیش به سوی فصل بعدی».

اهمیت این اتفاق زمانی بیشتر می‌شود که کاخ سفید هنوز نتوانسته جایگاه سخنگوی خود را تثبیت کند. کارولین لویت در شهریورماه این سمت را ترک کرد و ترامپ مهرماه، کیتی زکریا را به‌عنوان سخنگوی جدید کاخ سفید معرفی کرد تا جایگزین کارولین لیویت شود؛ اما دوره فعالیت او تنها پنج روز دوام آورد. زکریا در نخستین و تنها نشست خبری خود، حدود ۱۵ دقیقه مقابل خبرنگاران صحبت کرد و فقط به سه رسانه اجازه طرح سؤال داد. عملکرد او با انتقاد رسانه‌ها مواجه شد و هم‌زمان، مشخص شد که ادعاهای او درباره سابقه حقوقی و معرفی خود به عنوان وکیل نادرست بوده است. او سرانجام ۴ روز بعد از این سمت کنار گذاشته شد.

اکنون در شرایطی که دموکرات‌ها پس از پیروزی انتخاباتی خود وعده تحقیقات گسترده درباره عملکرد دولت را داده‌اند، ترامپ همچنان با خلأ سخنگویی مواجه است؛ جایگاهی که در ماه‌های آینده و با افزایش فشار‌های سیاسی بر دولت، اهمیت بیشتری خواهد داشت.

خشم ترامپ بر سر دستیار قدیمی

مهم‌ترین تغییر مدیریتی کاخ سفید، کنار رفتن سوزی وایلز از ریاست دفتر رئیس‌جمهور و انتصاب استیون میلر به‌جای اوست. ترامپ روز جمعه، ۱۵ آبان، این تصمیم را اعلام کرد؛ تنها چند روز پس از آنکه جمهوری‌خواهان کنترل هر دو مجلس کنگره را از دست دادند.

وایلز از ابتدای دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ یکی از بانفوذترین چهره‌های کاخ سفید و از نزدیک‌ترین مشاوران او بود. به گزارش واشنگتن‌پست، او پنجشنبه‌شب استعفای خود را ارائه کرد، اما هم‌زمان ترامپ نیز در طول هفته درباره برکناری او فکر کرده بود. منابع این روزنامه از نارضایتی رئیس‌جمهور نسبت به نتایج انتخابات و احتمال تغییرات گسترده‌تر در تیم مدیریتی او خبر داده‌اند.

جانشین وایلز، استیون میلر، از چهره‌های اصلی جریان مهاجرت‌ستیز در دولت ترامپ و معمار سیاست‌های سخت‌گیرانه مهاجرتی اوست. انتصاب او از این جهت اهمیت دارد که میلر برخلاف برخی مشاوران عمل‌گراتر ترامپ، به مواضع ایدئولوژیک جنبش «ماگا» نزدیک است و نقش مهمی در تدوین سیاست‌های داخلی و خارجی دولت داشته است.

واشنگتن‌پست این انتصاب را نشانه‌ای از احتمال حرکت بیشتر دولت به سمت مواضع راست‌گرایانه ارزیابی کرده است؛ آن هم در شرایطی که نتیجه انتخابات از تغییر جهت بخشی از رأی‌دهندگان به سمت دموکرات‌ها حکایت دارد. برخی نیز می‌گویند که میلر از طرفداران پایان جنگ با ایران است. 

این تغییر همچنین می‌تواند بر موقعیت دیگر نزدیکان وایلز اثر بگذارد. گزارش‌ها حاکی از آن است که برخی مشاوران و متحدان سیاسی او ممکن است در ادامه بازآرایی کاخ سفید جایگاه خود را از دست بدهند. به این ترتیب، خروج وایلز صرفاً یک جابه‌جایی مدیریتی نیست و می‌تواند آغاز تغییرات گسترده‌تر در ساختار قدرت اطراف ترامپ باشد.

وزیر جنگ در معرض برکناری و استیضاح

در میان اعضای کابینه، پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، یکی از آسیب‌پذیرترین موقعیت‌ها را دارد. شبکه سی‌بی‌اس گزارش داده است که ترامپ پس از شکست انتخاباتی از مشاوران خود درباره ادامه حضور هگست در وزارت دفاع سؤال کرده است؛ هرچند هنوز تصمیم نهایی برای برکناری او گرفته نشده است. آکسیوس نیز در گزارشی در ۱۴ آبان نوشت که احتمال استیضاح هگست در مجلس نمایندگان نیز وجود دارد. محور این طرح، اتهام ادامه غیرقانونی جنگ ایران و بی‌اعتنایی به اختیارات کنگره در تصمیم‌گیری درباره عملیات نظامی است. توماس مسی، نماینده جمهوری‌خواه منتقد جنگ‌های خارجی، از حامیان این طرح معرفی شده است. این یعنی هگست حتی در میان جمهوری‌خواهان نیز از جایگاه باثباتی برخوردار نیست.

جنگ ایران یکی از عوامل اصلی فشار بر موقعیت هگست محسوب می‌شود. افزایش قیمت سوخت پس از بسته شدن تنگه هرمز و مخالفت بخشی از رأی‌دهندگان با ادامه جنگ، به هزینه سیاسی تصمیم‌های دولت تبدیل شده است. جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، نیز پس از انتخابات جنگ را یکی از دلایل شکست جمهوری‌خواهان دانست.

به نوشته آکسیوس، برخی مقام‌های دولت معتقدند ترامپ برای پاسخ‌گویی به ناکامی انتخاباتی به یک تغییر مهم در کابینه نیاز دارد و هگست ممکن است یکی از گزینه‌های اصلی این تغییر باشد. با این حال، ترامپ چهارشنبه گذشته از عملکرد وزیر دفاع دفاع کرد و گفت او کار خود را به‌خوبی انجام می‌دهد.

روبیو و سودای ریاست‌جمهوری

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا نیز چهره دیگری است که در مرکز گمانه‌زنی‌ها درباره آینده سیاسی دولت قرار گرفته است. بلومبرگ در گزارشی اختصاصی نوشت که روبیو و مشاورانش در حال بررسی گزینه‌های آینده او پس از شکست جمهوری‌خواهان هستند و احتمال خروج او از دولت مطرح شده است.

با این حال، روبیو هنوز تصمیمی برای کناره‌گیری از وزارت خارجه یا مسئولیت مشاور امنیت ملی رئیس‌جمهور نگرفته و زمان‌بندی مشخصی نیز برای خروج احتمالی او اعلام نشده است.

یکی از دلایل اهمیت این موضوع، گمانه‌زنی‌ها درباره انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ و آینده رهبری حزب جمهوری‌خواه است. روبیو از چهره‌هایی است که نامش برای جانشینی سیاسی ترامپ مطرح می‌شود و خروج احتمالی او از دولت می‌تواند با برنامه‌ریزی برای آینده سیاسی‌اش ارتباط داشته باشد؛ هرچند چنین ارتباطی هنوز تأیید نشده است او احتمالا جی‌دی ونس را به عنوان رقیب خود می‌بیند. 

شکست انتخاباتی و آغاز رقابت درون دولت

مجموعه این تحولات نشان می‌دهد که شکست جمهوری‌خواهان تنها موقعیت آنها در کنگره را تضعیف نکرده، بلکه اختلافات بر سر عملکرد دولت و مسئولیت ناکامی انتخاباتی را نیز به داخل کاخ سفید کشانده است. از خروج رئیس دفتر رئیس‌جمهور تا احتمال تغییر در وزارت جنگ و گمانه‌زنی درباره آینده وزیر خارجه، نشانه‌های یک بازآرایی سیاسی در دولت ترامپ دیده می‌شود.

با آغاز به کار کنگره جدید در دی‌ماه، دموکرات‌ها امکان بیشتری برای نظارت و تحقیق درباره عملکرد دولت خواهند داشت. در چنین شرایطی، ترامپ علاوه بر مواجهه با مخالفان سیاسی، باید اختلافات درون تیم خود را نیز مدیریت کند. پرسش اصلی این است که آیا تغییر چهره‌های کلیدی می‌تواند موقعیت دولت را تثبیت کند یا شکست انتخاباتی، آغاز دوره‌ای از جابه‌جایی‌های پی‌درپی و رقابت بر سر قدرت در کاخ سفید خواهد بود؟