معادله قدرت در اسرائیل به هم خورد / نتانیاهو باید با نخست‌وزیری خداحافظی کند؟

شبکه خبری الجزیره در گزارشی مشترک با خبرگزاری آسوشیتدپرس نوشت که فرآیند تشکیل کابینه در پی انتخابات ۶ آبان (۲۷ اکتبر) به پیچیده‌ترین بحران سیاسی سال‌های اخیر بدل شده است.

در پایان رایزنی‌های پارلمانی با هرتزوگ، ۶۷ نماینده از مجموع ۱۲۰ عضو کنست از معرفی گادی آیزنکوت برای نخست‌وزیری حمایت کردند، در حالی که بنیامین نتانیاهو تنها توانست حمایت ۴۶ نماینده را جلب کند.

در ادامه حتما بخوانید:

کودتای سیاسی در اسرائیل پس از شکست نتانیاهو؟ / پای شاباک به جنجال انتخاباتی باز شد

از شکست سیاسی ترامپ تا احتمال تشدید تنش‌ها / هشدار مالکی درباره دو ماه آینده

این افت حمایت برای نتانیاهو به این دلیل رخ داد که حزب «اتحاد تورات یهودی» (از متحدان سنتی او با ۷ کرسی) به دلیل ناکامی ائتلاف حاکم در معاف کردن کامل یهودیان ارتدوکس (حریدی) از خدمت سربازی، از معرفی وی خودداری کرد.

هرتزوگ هنوز تصمیم نهایی خود را اعلام نکرده و با اشاره به پیچیدگی اوضاع یادآور شد که اگرچه ارقام اولیه ممکن است شفاف به نظر برسد، اما وتوهای متقابل میان بلوک‌ها پیش‌بینی اینکه چه کسی قادر به ائتلاف‌سازی واقعی است را بسیار دشوار می‌کند؛ امری که تلاش‌های رئیس‌جمهور برای تحمیل یک دولت وحدت ملی را تقویت کرده است.

هیچ‌یک از طرفین نتوانسته‌اند حد نصاب ۶۱ کرسی لازم برای تشکیل اکثریت را به تنهایی کسب کنند:

• بلوک راست‌گرا و مذهبی حامی نتانیاهو: ۵۳ کرسی.

• چهار حزب یهودی حامی آیزنکوت: ۴۸ کرسی.

• احزاب عربی و فلسطینی‌تبار: ۱۹ کرسی.

آیزنکوت ورود رسمی احزاب عربی به کابینه را رد کرده است، چرا که ترجیح می‌دهد با جذب احزاب ارتدوکس (شاس و اتحاد تورات یهودی) به حد نصاب ۶۱ کرسی برسد؛ اما حزب شاس روز چهارشنبه رسماً از نتانیاهو حمایت کرد.

نتانیاهو نیز در تلاش است تا با اغوای احزاب اپوزیسیون یا طرح ایده «نخست‌وزیری چرخشی» بدون حضور اعراب، راهی برای ماندن پیدا کند، هرچند اغلب مخالفان خدمت در کابینه او را نپذیرفته‌اند.

احزاب نماینده شهروندان فلسطینی اسرائیل در این انتخابات با تصاحب ۱۹ کرسی رکورد بی‌سابقه‌ای ثبت کردند؛ «فهرست مشترک» با ۱۱ کرسی و حزب «رعام» (فهرست یکپارچه عربی به رهبری منصور عباس) با ۸ کرسی.

هدف بنیادین این احزاب مهار نتانیاهو و اخراج وزرای راست افراطی نظیر بتسلئیل اسموتریچ (وزیر دارایی) و ایتامار بن‌گویر (وزیر امنیت ملی) از قدرت است.

منصور عباس اعلام آمادگی کرده که وارد کابینه ائتلافی شود، در حالی که فهرست مشترک ترجیح می‌دهد بدون ورود به دولت و صرفاً از بیرون، با رأی اعتماد خود زمینه استقرار آیزنکوت را فراهم سازد؛ نقشه راهی که می‌تواند به آیزنکوت اجازه دهد دولتی اقلیت تشکیل داده و بعدها احزاب ارتدوکس را جذب کند.

با این حال، آیزنکوت برای همکاری شروطی از جمله تروریستی خواندن جنبش حماس را پیش کشیده و هم‌زمان بلوک لیکود هرگونه شراکت با اعراب را خطری برای موجودیت اسرائیل خوانده است.

احمد طیبی، عضو ارشد فهرست مشترک، در این باره به آسوشیتدپرس گفت که کنار گذاشتن جامعه عربی اثبات می‌کند اسرائیل «یک قوم‌سالاری (اتنوکراسی) است نه دموکراسی مطلق برای تمام شهروندانش.»

وی افزود با وجود آنکه توهمی درباره توقف کامل جنگ‌ها یا تأسیس کشور فلسطین توسط این دولت ندارد، اما پایان حکومت نتانیاهو و توافق برای توقف تخریب خانه‌ها و مهار جرایم در مناطق عرب‌نشین، دستاوردی عینی خواهد بود.

قانون اسرائیل تصریح می‌کند فرد معرفی‌شده توسط هرتزوگ ۲۸ روز (با امکان تمدید ۱۴ روزه) مهلت دارد تا کابینه را تشکیل دهد. در صورت ناکامی، فرصتی مشابه به نامزد دوم اعطا می‌شود و در صورت شکست دوباره، کنست مهلتی ۱۴ روزه برای معرفی نامزد سوم خواهد داشت.

اگر در پایان این روند هیچ کابینه‌ای تشکیل نشود، کنست منحل شده و انتخابات سراسری جدید ظرف ۹۰ روز برگزار خواهد شد.

نهرو جمهور، تحلیلگر مسائل اسرائیل، به الجزیره گفت که بن‌بست فرسایشی و حرکت به سوی انتخابات مجدد، محتمل‌ترین سناریو و حتی مطلوب‌ترین گزینه برای شخص نتانیاهو است؛ چرا که او امیدوار است تکرار انتخابات به تضعیف احزاب رقیب و کاهش انگیزه و مشارکت در میان رأی‌دهندگان فلسطینی منجر شده و فرصت بقای او در رأس دولت پیشبرد امور را تمدید کند.