شکاف عمیق در کاخ سفید / ونس و ترامپ به جان هم افتادند

حزب‌جمهوریخواه آمریکا در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در روز سه‌شنبه شکست سنگینی متحمل شد و کنترل هر دو مجلس را از دست داد و به این ترتیب قدرت مانور کاخ سفید و شخص رئیس جمهوری آمریکا کاهش می‌یابد و نظارت‌ و کنترل کنگره بر عملکرد دولت فدرال تشدید خواهد شد. در این میان، «جی دی ونس» معاون رئیس جمهور آمریکا که به عنوان یکی چهره‌های مخالف جنگ و هوادار مذاکره و تفاهم سیاسی با ایران شناخته می‌شد، اکنون در موضعی برتر قرار گرفته و تلاش می‌کند با تاکید بر مرزبندی با ترامپ و فاصله گرفتن از رئیس جمهور، از موضوع مخالفت خود با جنگ‌افروزی دولت آمریکا به عنوان برگ‌برنده‌ای در رقابت‌های سیاسی آینده با نیم‌نگاهی به انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۲۸ استفاده کند.

در ادامه حتما بخوانید:

دعوای ترامپ با سناتور ارشد بر سر ایران / شکاف در اردوگاه جمهوری‌خواهان علنی شد

معادله در مجلس آمریکا تغییر کرد؟ /داستان رأی‌گیری علیه ترامپ چیست؟

شبکه فاکس‌نیوز گزارش داده که جی دی ونس درصدد است تا رای‌دهندگان سرخورده از سیاست‌های ترامپ و بخصوص رای‌دهندگان ناراضی از پیامدهای جنگ ایران را پیش از انتخابات ۲۰۲۸ حول محور گفتمان «راست نو» گرد هم آورد.

یک مقام دولت ترامپ به این شبکه خبری گفته که مواضع ونس مبنی بر ضرورت پایان دادن به جنگ با ایران و نیز تغییر نوع رابطه با (رژیم) اسرائیل به منظور جذب مجدد رای‌دهندگان ، با هدف بسیج «راست نو» و جذب رای‌دهندگان جمهوریخواه معتقد به «اول آمریکا» مطرح شده یعنی کسانی که خواهان جنگ در خارج نیستند بلکه معیشت بهتر می‌خواهند و همچنین اعتقاد دارند که رئیس جمهور آمریکا بیش از حد به (بنیامین) نتانیاهو نزدیک شده است.

این مقام دولتی خاطرنشان کرد که ونس تلاش دارد به رای‌دهندگان جدا شده از حزب جمهوریخواه بگوید که او از روز اول با جنگ مخالف بوده است و بنابراین رقابت برای انتخابات ریاست جمهوری بعدی در حزب جمهوریخواه از روز چهارشنبه (روز پس از انتخابات میان‌دوره‌ای) آغاز شده و موضوع جنگ (با ایران) به مرز مشخص کننده شکاف اصلی تبدیل شده است.

«جی دی ونس» معاون ترامپ در پی شکست انتخاباتی حزب جمهوریخواه تعارف‌های معمول سیاسی را کنار گذاشت و شمشیر را برای رئیس جمهور از رو بست و با انتقادی آشکار و تند، سیاست جنگ‌افزوری ترامپ علیه ایران را عامل اصلی شکست جمهوری‌خواهان قلمداد کرد تا جایی که برخی فعالان رسانه‌ای هوادار این حزب در شبکه فاکس نیوز، ونس را به خیانت متهم کردند.

ونس با انتشار مطلبی در شبکه «ایکس» تاکید کرد: جنگ (با ایران) علت شکست ما (در انتخابات) بود و حتی خود رئیس جمهور نیز به این مطلب اذعان کرده است. ونس سپس در طعنه‌ای آشکار به ترامپ افزود: اگر دوست دارید استدلال کنید که این جنگ ارزشش را داشته است؛ اینکه مجلس سنا را برای ۶ سال آینده از دست بدهیم ارزشش را داشته است؛ در این صورت هر طور راحتید بیان کنید؛ حداقل اینطور صادقانه است. ونس تاکید کرد: اما همه می‌دانند که ما چرا شکست خوردیم و هرگونه گفت‌وگوی صادقانه برای مسیر آینده باید از همین‌جا آغاز شود.

این اظهارات از سوی معاون رئیس جمهور که دومین فرد قدرتمند در دولت به شمار می‌رود و تا کنون از سیاست‌های اصلی ترامپ دفاع کرده بود، به معنای یک شکاف و انشقاق مهم در راس هرم قدرت آمریکا و در حزب جمهوریخواه به شمار می‌رود که می‌تواند در دو سال آینده پیامدهای مهمی در سیاست‌های داخلی و خارجی این کشور داشته باشد.

دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا در پی شکست سنگین حزبش در انتخابات میان دوره ای کنگره این کشور اعتراف کرد که جمهوری‌خواهان به دلیل جنگ با ایران، در این انتخابات شکست خوردند. ترامپ روز چهارشنبه به وقت محلی، ارزیابی جی‌دی ونس، معاون خود را پذیرفت که بر اساس آن، جنگ با ایران دلیل شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای بوده است. ترامپ در واکنش به اظهارات ونس گفت: «فکر می‌کنم تا حد زیادی درست است، زیرا این جنگ در کوتاه‌مدت باعث شد قیمت بنزین کمی افزایش پیدا کند.»

ترامپ در عین حال از جنگ طلبی خود دفاع و ادعا کرد: «در عین حال، اگر قرار بود دوباره تصمیم بگیرم، باز هم همین کار را انجام می‌دادم زیرا در بلندمدت، این تنها راه‌حل است. نمی‌توان اجازه داد ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند.»

ترامپ در عین حال با تکرار ادعاهایش درباره تنگه هرمز مدعی شد: اکنون حجم عظیمی نفت از تنگه هرمز عبور می‌کند؛ اما در ابتدای کار، هیچ نفتی از آنجا عبور نمی‌کرد.
ترامپ در پاسخ به سوالی درباره نگرانی از استیضاح خود گفت: نه، نه، نه؛ حتی ذره‌ای هم نگران نیستم. فکر می‌کنم اگر دموکرات‌ها چنین کاری کنند، حزبشان نابود خواهد شد؛ چون استیضاح بدون هیچ دلیلی خواهد بود. به چه اتهامی؟ به‌خاطر اینکه کشور موفقی داریم؟!

رئیس جمهوری آمریکا در عین حال تصریح کرد: احتمالا با دموکرات‌ها به توافق و تعامل خواهم رسید، مگر اینکه بخواهند کارشکنی کنند.آنها همین حالا هم تماس گرفته‌اند و می‌خواهند درباره مسائل مختلف گفت‌وگو کنند که از نظر من، مشکلی ندارد.

این اختلافات البته فراتر از تحلیل نتایج انتخابات است و به یکی ارکان اصلی جنبش «ماگا» (آمریکا را دوباره باعظمت کنیم) باز می‌گردد که مخالفت با درگیری‌های نظامی طولانی در خارج از کشور یکی از بخش‌های اصلی آن به شمار می‌رود. ونس در گذشته از یک سیاست خارجی محتاطانه‌ و خویشتنداری بیشتر در مناقشه‌های خارجی حمایت کرده و از دخالت‌های نظامی در خارج انتقاد کرده است.

با این حال، پس از ورود آمریکا به جنگ‌افروزی علیه ایران در مشارکت با رژیم صهیونیستی، ونس نیز تلاش می‌کرد با مواضعی دوپهلو ضمن دفاع از مذاکره و کاهش تنش، از انتقاد صریح و مستقیم از سیاست‌های ترامپ خودداری کند. اما اکنون با شکست جمهوریخواهان در انتخابات کنگره و مشخص شدن هزینه سیاسی سنگین سیاست جنگ‌افزوزی، ونس در تغییر رویکردی آشکار در تلاش است موضوع مخالفت خود با جنگ را به یک دارایی سیاسی تبدیل کند هر چند این موضع‌گیری بدون هزینه هم نخواهد بود.

«مارک تیسن» (Mark Thiessen) تحلیلگر شبکه فاکس‌نیوز در واکنش به مواضع معاون رئیس جمهور، این اظهارات را «خیانت به رئیس جمهور» قلمداد کرد و گفت که از اظهارات ونس متحیر شده است. وی در ادامه در طعنه‌ای به ونس گفت که اگر او به فکر انتخابات ریاست جمهوری بعدی است باید بداند که برای کسب نامزدی حزب نیازمند تائید رئیس جمهور خواهد بود و اگر من بجای او بودم در مورد جنگ ایران موضعی متضاد با رئیس جمهور درباره جنگ ایران اتخاذ نمی‌کردم!

جان بولتون: ترامپ در دو سال آینده «اردک لنگ» خواهد بود/ پویایی سیاسی متفاوت می‌شود

جان بولتون مشاور سابق امنیت ملی کاخ سفید در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ، در یک گفت‌وگوی تلویزیونی در واکنش به شکست جمهوریخواهان گفت: تسلط ترامپ بر حزب جمهوریخواه ترک برداشته و او قادر به ترمیم این مساله نیست و در دو سال باقی مانده از ریاست جمهوری خود یک «اردک لنگ» خواهد بود.

بولتون افزود: شدت و وسعت این شکست انتخاباتی تنها موید این واقعیت است که ترامپ در دو سال آینده رئیس جمهوری ناتوان و یک اردک لنگ خواهد بود. ترامپ ممکن است این تصور را داشته باشد که هنوز بر حزب جمهوریخواه نفوذ دارد اما واقعیت این است که تسلط او بر حزب تضعیف شده و اعضای حزب فعلا در شوک قرار دارند البته نمی‌گویم که ترامپ کاملا بی‌خاصیت و نامربوط خواهد شد اما فکر می‌کنم که پویایی سیاسی دو سال آینده بسیار متفاوت خواهد بود.

مشاور پیشین امنیت ملی و نماینده سابق آمریکا در سازمان ملل افزود: ترامپ از حزب جمهوریخواه برای مقاصد او استفاده کرده اما از لحاظ فلسفی فکر نمی‌کنم که او یک جمهوریخواه باشد بلکه برخی اقدامات او مانند سیاست تعرفه‌ای او با اصول اساسی جمهوریخواهان در چند دهه گذشته در تضاد بوده است.

در همین حال، وال‌استریت ژورنال هم در گزارشی نوشته که جدایی ونس از ترامپ در خصوص موضوع ایران یک شبه اتفاق نیافتاده بلکه در پی هفته‌ها اختلاف و بحث و مجادله روی داده است.

این روزنامه در عین حال ادعا کرده که برخی مقامات دولت آمریکا به ترامپ فشار می‌آورند تا یک ماجراجویی نظامی تازه را در ایران آغاز کند و پس از آن برای توافق صلح و خارج کردن خود از باتلاق جنگ با ایران تلاش کند. از سوی دیگر، برخی دیگر از مقامات دولت نیز تاکید می‌کنند که ترامپ باید بطور کلی دور جنگ با ایران را خط بکشد، که این مواضع متناقض نشان دهنده تشدید شکاف‌ها در در درون دولت آمریکا درباره موضوع جنگ با ایران است؛ جنگی که موجب ضربه سیاسی سختی به جمهوریخواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای شده است.

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا روز سوم نوامبر ۲۰۲۶ (۱۲ آبان) برگزار و در آن تمامی ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان و ۳۵ کرسی از ۱۰۰ کرسی سنا به رای گذاشته شد. در این انتخابات، علاوه بر رقابت‌های کنگره، فرمانداری‌ها و مجالس ایالتی و شماری از سمت‌های محلی نیز در بسیاری از ایالت‌ها به رای گذاشته شدند.

در انتخابات روز سه‌شنبه حزب دموکرات موفق شد اکثریت هر دو مجلس نمایندگان و سنا را از حزب جمهوریخواه باز پس بگیرد و به این ترتیب قدرت مانور دولت آمریکا و شخص ترامپ در دو سال باقی مانده از دولت به شدت محدود خواهد شد. هر چند رئیس جمهور قدرت وتوی مصوبه‌های کنگره را دارد و به عنوان فرمانده کل قوا می‌تواند دستور عملیات نظامی محدود را صادر کند اما هر گونه عملیات نظامی گسترده منوط به کسب مجوز کنگره است و همچنین مجلس نمایندگان می‌تواند با محدودیت‌های بودجه‌ای دست و بال رئیس جمهور را ببندد و مجلس سنا نیز قدرت رئیس جمهور در انتصاب‌های حساس و توافق‌های خارجی را محدود خواهد کرد.

اکنون دموکرات‌ها با در اختیار داشتن اکثریت در مجالس نمایندگان و سنا می‌توانند تامین بودجه طرح‌های مورد نظر ترامپ را با مشکل مواجه کنند. ترامپ همچنین با خطر استیضاح رو به رو می‌شود و نمی‌تواند آزادانه افراد مورد نظر خود را به سمت‌های مهم دولتی و قضایی منصوب کند.