اختلال تازه در کالابرگ الکترونیکی / امکان خرید با کالابرگ لغو شد؟

به گزارش اقتصادآنلاین، برخی خانوارها با وجود مشاهده موجودی جدید در سامانه استعلام کالابرگ، هنگام مراجعه حضوری به فروشگاه‌های طرف قرارداد نمی‌توانند خرید خود را با این اعتبار انجام دهند. این در حالی است که فروشندگان نیز از اختلال در ثبت تراکنش‌ها خبر می‌دهند و علت بروز مشکل را به سامانه اجرای طرح نسبت می‌دهند.

افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیکی با هدف تقویت قدرت خرید خانوارها و جبران بخشی از فشار هزینه‌های معیشتی در دستور کار دولت قرار گرفت. بر اساس برنامه اعلام‌شده، اعتبار ماهانه مشمولان در مرحله جدید افزایش یافت و برای گروهی از خانوارها، مبلغ ۵۰۰ هزار تومان به اعتبار قبلی اضافه شد. با این حال، گزارش‌های جدید از تجربه متفاوت برخی مشمولان حکایت دارد؛ افرادی که اعتبارشان در سامانه نمایش داده می‌شود، اما هنگام خرید حضوری امکان استفاده از آن را ندارند.

این وضعیت در شرایطی رخ داده که دولت از تامین منابع مالی افزایش اعتبار برای بیش از ۳۵ میلیون نفر خبر داده است. اکنون پرسش اصلی این است که چرا موجودی کالابرگ برای برخی خانوارها قابل مشاهده است، اما امکان برداشت و خرید با آن در فروشگاه‌های حضوری فراهم نمی‌شود؟

اعتبار کالابرگ به ۱.۵ میلیون تومان رسید؛ چه کسانی مشمول شدند؟

طرح کالابرگ الکترونیکی از دی‌ماه ۱۴۰۴ وارد مرحله جدیدی شد و اعتبار ماهانه آن به یک میلیون تومان به ازای هر نفر افزایش پیدا کرد. استفاده از اعتبار جدید نیز از ۱۷ دی‌ماه به‌صورت تدریجی برای گروه‌های مختلف مشمول آغاز شد.

با افزایش هزینه‌های زندگی و کاهش قدرت خرید خانوارها، دولت بار دیگر موضوع تقویت اعتبار این طرح را بررسی کرد. در همین راستا، در جلسه ۲۹ شهریورماه ۱۴۰۵ ستاد هماهنگی اقتصادی دولت، کارگروهی برای بررسی و تدوین سازوکار افزایش اعتبار کالابرگ تشکیل شد.

پس از آن، برنامه افزایش ۵۰۰ هزار تومانی اعتبار برای گروه‌های جدیدی از خانوارها در دستور کار قرار گرفت. در نخستین مرحله، افراد تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی(ره) و سازمان بهزیستی که اعتبار یک میلیون تومانی آنها در ۱۵ مهرماه شارژ شده بود، از ۱۸ مهرماه افزایش اعتبار را دریافت کردند. به این ترتیب، موجودی کالابرگ این افراد به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان به ازای هر نفر رسید.

در مرحله بعد، شناسایی سایر خانوارهای مشمول و ثبت درخواست افزایش اعتبار از طریق سامانه «دولت من» آغاز شد. ارسال پیامک برای سرپرستان خانوار و تکمیل فرم خوداظهاری از جمله مراحل این فرایند بود؛ هرچند مشکلات دسترسی به سامانه و ثبت اطلاعات، باعث تمدید چندباره مهلت ثبت درخواست شد.

واریز ۱۲ هزار میلیارد تومان برای افزایش اعتبار کالابرگ

در ادامه اجرای این برنامه، حسن نوروزی، مدیرعامل سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها، از تامین منابع مالی مورد نیاز برای افزایش اعتبار کالابرگ خبر داد.

بر اساس اعلام وی، مبلغ ۱۲ هزار و ۲۵۰ میلیارد تومان برای افزایش ۵۰۰ هزار تومانی اعتبار ۹ میلیون و ۴۹۷ هزار و ۲۴۸ خانوار به حساب مجری طرح واریز شده است. این خانوارها در مجموع بیش از ۲۴ میلیون و ۴۶۹ هزار نفر را شامل می‌شوند.

با احتساب حدود ۱۰ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر از افراد تحت پوشش نهادهای حمایتی که پیش‌تر افزایش اعتبار را دریافت کرده بودند، شمار مشمولان افزایش ۵۰۰ هزار تومانی کالابرگ به حدود ۳۵ میلیون و ۱۲۰ هزار نفر رسیده است.

بنابراین، اعتبار یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومانی برای هر نفر، مبنای حمایت جدید از خانوارهای مشمول قرار گرفته است؛ اما ظاهرا برای بخشی از دریافت‌کنندگان، دسترسی به این اعتبار در زمان خرید با مشکلاتی همراه شده است.

چرا کالابرگ ۱.۵ میلیون تومانی در خرید حضوری قابل استفاده نیست؟

یکی از مهم‌ترین ابهام‌های مرحله جدید کالابرگ، تفاوت میان موجودی نمایش‌داده‌شده در سامانه و اعتبار قابل استفاده هنگام خرید است.

برخی شهروندان می‌گویند پس از اعمال افزایش اعتبار، هنگام استعلام موجودی کالابرگ خود با مبلغی بیش از یک میلیون تومان مواجه می‌شوند، اما مراجعه به فروشگاه‌های طرف قرارداد نتیجه متفاوتی دارد. به گفته این افراد، با وجود نمایش اعتبار در حساب، هنگام پرداخت هزینه کالاهای اساسی امکان استفاده از موجودی جدید فراهم نمی‌شود.

این مسئله تنها به گزارش‌های شهروندان محدود نمانده و بررسی فروشگاه‌های مجری طرح در مناطق مرکزی و غرب تهران نیز از بروز اختلال در فرایند خرید حکایت دارد.

بر اساس اظهارات برخی فروشندگان، در مواردی موجودی کالابرگ مشتری نمایش داده می‌شود، اما هنگام ثبت خرید، تراکنش نهایی نمی‌شود و امکان کسر مبلغ از اعتبار خانوار وجود ندارد. به همین دلیل، تعدادی از مشمولان با وجود داشتن موجودی کافی، ناچار می‌شوند هزینه خرید خود را به روش دیگری پرداخت کنند یا از انجام خرید منصرف شوند.

نکته قابل توجه در گزارش فروشگاه‌ها، تفاوت میان خرید حضوری و آنلاین است. برخی فروشندگان اعلام کرده‌اند که مشمولان در مراجعه حضوری امکان استفاده از اعتبار خود را ندارند، اما خرید اینترنتی و استفاده از موجودی کالابرگ در بستر آنلاین امکان‌پذیر است.

تناقض در اظهارات مسئولان و فروشندگان درباره اختلال کالابرگ

در پیگیری علت این مشکل، اختلال سامانه به‌عنوان یکی از دلایل مطرح‌شده از سوی فروشگاه‌های مجری طرح عنوان شده است. با این حال، پاسخ مسئولان مربوطه با گزارش‌های میدانی و تجربه برخی مشمولان تفاوت دارد.

بر اساس توضیحات ارائه‌شده از سوی مسئولان، در حال حاضر اعتباری که در حساب خانوار نمایش داده شود، اما امکان استفاده از آن وجود نداشته باشد، وجود ندارد و اعتبار قابل مشاهده در سامانه باید هنگام خرید نیز قابل استفاده باشد.

با وجود این توضیحات، گزارش برخی شهروندان و فروشندگان نشان می‌دهد که دست‌کم در مواردی میان موجودی اعلام‌شده و امکان انجام تراکنش مغایرت وجود دارد. همین مسئله ضرورت بررسی دقیق‌تر عملکرد سامانه و فرایند اتصال آن به پایانه‌های فروشگاهی را مطرح می‌کند.

تکلیف خانوارهایی که نمی‌توانند از اعتبار کالابرگ استفاده کنند چیست؟

افزایش اعتبار کالابرگ زمانی می‌تواند به بهبود معیشت خانوارها کمک کند که امکان استفاده از آن بدون اختلال فراهم باشد. نمایش موجودی در سامانه، به‌تنهایی به معنای دسترسی واقعی خانوار به اعتبار نیست و مشمولان باید بتوانند هنگام مراجعه به فروشگاه‌های طرف قرارداد، خرید خود را با اعتبار تخصیص‌یافته نهایی کنند.

از سوی دیگر، فروشندگان نیز نباید در شرایطی قرار بگیرند که مشتری موجودی کالابرگ خود را مشاهده کرده، اما امکان پرداخت از این طریق برای او وجود نداشته باشد.

اکنون مهم‌ترین مطالبه مشمولان، روشن شدن علت اختلال در خرید حضوری و اعلام وضعیت واقعی اعتبارهای افزایشی است. مسئولان اجرای طرح باید مشخص کنند که آیا مشکل به اتصال سامانه به پایانه‌های فروشگاهی مربوط می‌شود یا فرایند تخصیص و فعال‌سازی اعتبار برای برخی خانوارها هنوز به‌طور کامل انجام نشده است.

تا زمان ارائه توضیحات روشن و رفع مشکلات احتمالی، این ابهام همچنان باقی می‌ماند که اعتبار ۵۰۰ هزار تومانی افزوده‌شده به کالابرگ، برای تمام مشمولان قابل استفاده است یا بخشی از خانوارها با وجود مشاهده موجودی، همچنان از دسترسی عملی به آن محروم هستند.