دارایی‌های هزار میلیاردی ولی ناتوان در حفظ ارزش | حباب منفی صندوق‌های اهرمی چه معنایی می‌دهد؟

گروه اقتصادی – مهدی صفائی: صندوق‌های اهرمی بازار سرمایه با هدف فراهم کردن امکان سرمایه‌گذاری با ریسک و بازده متفاوت برای سرمایه‌گذاران طراحی شده‌اند؛ اما زمانی که واحد‌های این صندوق‌ها با حباب منفی قابل‌توجه معامله می‌شوند، پرسش‌هایی جدی درباره عملکرد مدیران، کیفیت مدیریت دارایی‌ها و میزان موفقیت این ابزار‌ها در جلب اعتماد سرمایه‌گذاران مطرح می‌شود.

مسئله اینجاست که مدیریت دارایی‌های چند هزار میلیارد تومانی به‌تنهایی نشانه موفقیت یک صندوق نیست. آنچه اهمیت دارد، کیفیت مدیریت پرتفوی، نحوه کنترل ریسک، عملکرد صندوق در مقایسه با معیار‌های مناسب و توانایی مدیران در حفظ اعتماد سرمایه‌گذاران است. اگر ارزش بازار واحد‌های یک صندوق به‌طور معناداری پایین‌تر از خالص ارزش دارایی‌های آن قرار بگیرد، نمی‌توان به‌سادگی از کنار این فاصله عبور کرد و آن را صرفاً به شرایط عمومی بازار نسبت داد.

نقش مدیران صندوق‌ها در بی اعتمادی نسبت به بازار سرمایه

پرسش اصلی این است: مدیران صندوق‌های اهرمی برای کاهش حباب منفی و بازگرداندن اعتماد سرمایه‌گذاران چه اقداماتی انجام داده‌اند؟ آیا ترکیب دارایی‌ها، سیاست‌های معاملاتی، سازوکار بازارگردانی و نحوه اطلاع‌رسانی صندوق‌ها به‌اندازه کافی کارآمد بوده است؟ اگر پاسخ مثبت است، چرا در برخی از این صندوق‌ها همچنان فاصله قابل‌توجهی میان قیمت معاملاتی و خالص ارزش دارایی‌ها مشاهده می‌شود؟

این پرسش‌ها زمانی جدی‌تر می‌شوند که بدانیم مدیریت صندوق‌های سرمایه‌گذاری، مسئولیتی فراتر از نگهداری و جابه‌جایی دارایی‌هاست. مدیران باید بتوانند عملکرد خود را با شاخص‌های روشن و قابل‌اندازه‌گیری توضیح دهند. سرمایه‌گذاران حق دارند بدانند هزینه‌های مدیریت و سایر کارمزد‌های پرداختی در برابر چه سطحی از خدمات، کنترل ریسک و عملکرد دریافت می‌شود.

البته حباب منفی به تنهایی به معنای ضعف مدیریت نیست و عواملی مانند شرایط کلی بازار، انتظارات سرمایه‌گذاران، ساختار واحد‌های مختلف صندوق و محدودیت‌های نقدشوندگی نیز می‌توانند بر قیمت معاملاتی اثر بگذارند.

کدام صندوق حباب منفی بیشتری دارد؟

تا تاریخ هشت آبان ۱۴۰۵، اهرم با نزدیک به ۵۰ همت دارایی تحت مدیریت بیشترین حباب منفی را در میان همه صندوق‌های اهرمی دارد. صندوق اهرمی توان مفید با بیش از ۲۱ همت، در رتبه دوم و بیدار با دارایی حدود ۲۰.۵ همتی در رتبه سوم قرار گرفتند.

در دنیای سرمایه‌گذاری، هر شرکتی که دارایی بالاتری داشته باشد می‌تواند با مدیریت بهینه نسبت به سودآوری بیشتر سرمایه‌گذاران اقدامات زیادی انجام دهد.

ممکن است برخی این تصور را داشته باشند که عرضه و تقاضا به قیمت‌ها جهت می‌دهند و هیچ مسئولیتی با مدیران صندوق‌ها نیست، اما عملکرد پورتفوی، مدیریت اهرم و ریسک، شفافیت اطلاعات و ساز و کار معاملاتی مواردی هستند که مستقیما به تیم مدیریتی صندوق‌ها برمی‌گردد و حتما باید نسبت به آن پاسخ‌گویی لازم را داشته باشند.

ضمن آنکه عرضه و تقاضا می‌تواند از سوی بازارگردان و تیم معاملاتی صندوق‌ها به تعادل برسد، درست مانند آنچه در صندوق‌های درآمد ثابت رخ می‌دهد.