سهم جامعه از هر دلار ارز ترجیحی | ۲۰ سنت در جیب مردم؛ ۸۰ سنت در جیب دلال
اقتصاد‌آنلاین: بررسی مدل‌های مختلف تخصیص ارز ترجیحی نشان می‌دهد بخش قابل‌توجهی از منابع ارزی نه به مصرف‌کننده نهایی بلکه به حلقه‌های واردات، توزیع و رانت اختصاص یافته است.
صادق الحسینی، اقتصاددان در برنامه «ایران‌تاک» به میزبانی محمد فاضلی با اشاره به رانت‌های ارز ترجیحی در دوره‌های مختلف، گفت: در برخی دوره‌ها، اصابت این یارانه به مردم عملاً ناچیز بوده و در دوره ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۱ نیز برآورد‌ها نشان می‌دهد تنها حدود ۱۸ درصد از منافع ارز ترجیحی به جامعه هدف رسیده و ۸۲ درصد در شبکه واردات و توزیع باقی مانده است.
به گفته او، این در حالی است که منطق اقتصادی یارانه ایجاب می‌کند حمایت به انتهای زنجیره یعنی مصرف‌کننده نهایی برسد؛ نه اینکه در ابتدای زنجیره و در قالب ارز ارزان در اختیار واردکننده قرار گیرد.
الحسینی با بررسی و مقایسه نرخ تورم کالا‌های مشمول ارز ترجیحی با تورم بخش خدمات نیز گفت: حتی بررسی تورم کالا‌های خوراکی نیز تصویر متفاوتی از هدف ارز ترجیحی نشان می‌دهد.
این اقتصاددان گفت: اگر تخصیص ارز ارزان قرار باشد هزینه کالا‌های اساسی را برای مردم کاهش دهد، انتظار می‌رود تورم این کالا‌ها از سایر کالا‌ها کمتر باشد. اما آمار تورم نشان می‌دهد در دوره‌های اجرای ارز ترجیحی، تورم خوراکی‌ها نه‌تنها پایین‌تر نبوده بلکه در مواردی از تورم کالا‌های غیرخوراکی و خدمات نیز بالاتر بوده است.
الحسینی معتقد است: مسئله اصلی ارز ترجیحی صرفاً میزان منابع تخصیص‌یافته نیست؛ بلکه میزان اصابت این منابع به جامعه هدف است. جایی که شواهد نشان می‌دهد بخش بزرگی از یارانه ارزی پیش از رسیدن به مصرف‌کننده در زنجیره واردات و توزیع مستهلک شده است.